سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ٤
بينديشيد و روشن بنويسيد و بر راى ما عرضه كنيد تا در آن تأمل كنيم و بفرماييم تا پس از اين كارهاى]٢ a[ دينى و دنياوى بر آيين خويش رود و آنچه دريافتنى است دريابيم و شرط هر شغلى بر قاعده خويش و فرمان ايزد تعالى بجاى فرماييم آوردن و آنچه نه نيك است و پيش از اين رفته است درتوانيم يافتن كه چون ايزد تعالى جهان و ملك جهان را بما ارزانى داشت و نعمتها بر ما تمام گردانيد و دشمنان ما را مقهور كرد نبايد كه هيچ چيز در مملكت ما بعد از اين بر نقصان يا بر خلل يا برخلاف شرع و فرمان ايزد تعالى باشد يا رود، بنده آنچه در اين معنى دانسته بود و ديده و بروزگار تجربت افتاده و از استادان آموخته بود در اين خدمت شرح داد و اين خدمت را بر پنجاه فصل نهاد چنانكه فهرست بابها بمعنى هر بابى ناطق است و نيز هر جاى و در هر فصلى آنچه لايق بود از اخبار و حكايات از گفته بزرگان آورد تا بوقت خواندن ملال نگيرد و بطبع نزديكتر باشد و بسيار فايده اندر اين كتاب است چون بخوانند و بكار دارند ثواب هر دو جهانى بحاصل آيد.
و اين نسخت از بهر خزانه معموره عمّرها اللّه نبشت و پيش خدمت آورد. ان شاء اللّه كه پسنديده آيد و مقبول گردد.
٣- و هيچ پادشاهى و خداوند فرمانى را از داشتن و دانستن اين كتاب چاره نيست خاصه در اين روزگار كه هرچند بيشتر خوانند ايشان را در كارهاى دينى]٢ b[ و دنياوى بيدارى بيشتر افزايند و در احوال دوست و دشمن ديدارشان بهتر درافتد و روش كارها و راه تدبيرهاى صواب بر ايشان گشاده شود و ترتيب و قاعده درگاه و بارگاه و ديوان و مجلس و ميدان و اموال و معاملات و احوال لشكر و رعيت بر ايشان روشن شود و هيچ چيز در همه مملكت از دور و نزديك و از بسيار و اندك پوشيده نماند ان شاء اللّه تعالى.