سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ١٤١
ترتيب غلامان سراى ٤٢
٢- و هنوز در روزگار سامانيان اين تربيب برجاى بود و بتدريج بر اندازه خدمت و شايستگى غلام را درجه مىافزودندى چنانكه غلامى را[١] بخريدندى يك سال او را پياده در ركاب خدمت فرمودندى با قبايى زندنيچى و موزه و آن غلام را فرمان نبودى كه نهان و آشكارا در اين يك سال بر اسپ نشيند و اگر معلوم شدى مالش دادندى، و چون يك سال با موزه خدمت كردى وثاق باشى با حاجب بگفتى و حاجب معلوم پادشاه كردى، آنگاه او را اسپكى تركى فرمودندى با زينكى در خام گرفته و لگامى دوال ساده و چون يك سال با اسپ و تازيانه خدمت كردى سوم سال او را قراجورى دادندى تا بر ميان بستى و سال چهارم كيش و قربان فرمودندى تا بوقت برنشستن بربستى، سال پنجم زينى بهتر و لگامى بكوكب و قبايى و دبّوسى كه در دبّوس حلقه آويختى، سال ششم ساقيى[٢] فرمودندى و آبدارى و قدحى از ميان درآويختى و سال هفتم جامهدارى و سال هشتم خيمككى يك سرى شانزده ميخ بدادندى و سه غلامك نو خريده را در خيل او كردندى و او را وثاقباشى لقب دادندى و كلاهى نمدين سياه سيم كشيده و قبايكى كپزى[٣] ٤٣ درپوشانيدندى. همچنين هر سالى جامه و تجمّل و خيل و مرتبت او مىافزودندى تا خيلباشى شدى[٤]. پس همچنين حاجب شدى. و چون شايستگى و هنرها و شجاعت او همه كس را معلوم گشتى و كارهاى بزرگ از دست او برآمدى و مردمدار]٣٦ b[ و خداوند دوست بودى آنگاه او را تا سى و پنج سال و چهل سال نشدى اميرى ندادندى و بولايت نامزد نكردندى.
٣- والپتگين بنده و پرورده سامانيان بود و بسى و[٥] پنج سالگى سپاه-
[١] - غلامى راP : غلامان راN : غلام نوC
[٢] - ساقىP -:NC
[٣] - كنزى؟؟؟N :
كزىP -:C : كنجهKB
[٤] - شدىPC : شدندىN
[٥] - وNC -:P