سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ٣٥٥
بار ديگر برويد»
«سعدى گلستان باب ٥ حكايت ١٠
|
«بوستان تو گندنازاريست |
بس كه برمىكنى و مىرويد |
|
متعلق: معلق، خلق ١١٩/ ٣
متصرف: مأمور ديوانى ٤٠/ ٣: ٢١١/ ٣: ٢٢٥/ ١٣: ٢٢٧/ ٨:
٢٢٩/ ١٤، ١٦: ٢٥٠/ ٢، ٦
متصرفپيشه:
٢١٥/ ١١: ٢٢٩/ ٢٠: ٢٣١/ ١٦
مثال: فرمان پادشاهى ٩٧/ ٢: ١٩٠/ ١٦: ٢٥٢/ ٩
مجلس:
٣٩/ ٥ «مجلس زرين و مرصع» (مجلسىP ):
٥١/ ١: ٢٢٨/ ١١ «مجلس نهادند»:
٢٩٠/ ١٦ «آلت مجلس و زينتى كه از زرينه و سيمينه باشد»:
٢٩٢/ ٢ «مجلس زرين و سيمين»:
٢٩٢/ ١٨ «يك دست مجلس زرين مرصع»
(تاريخ بيهقى ص ٥٤٠ س ١ «سيصد و هشتاد پاره مجلس زرينه نهاده هر پاره يك گز درازى و گزى خشكتر پهنا»: ص ٥٣٩ س ٢١ «تخت زرين و بساط و مجلس خانه» زين الاخبار ص ٦٥ س ٢٠ «مجلس جامهاى زرين و بلور») در حواشى چاپ اول خاطرنشان كردم كه در موارد ص ٣٩ س ٥ و ص ٢٩٢ س ١٨ لفظ «خانه» يا «جامه» بعد از «مجلس» در بعضى از نسخههاى جديدتر ديده مىشود و در حواشى ص ٥٤٠ تاريخ بيهقى دكتر غنى و دكتر فياض اظهار عقيده كردهاند كه «مجلس» و «مجلس خانه» چيزى مثل خوانچه يا ميزى بوده.
در زرين الاخبار هم كلمه «مجلس جامها» وجود دارد. ولى در نسخهN سير الملوك بعد از «مجلس» هيچ نشان اينچنين كلمه «چوانچه» يا «جام» پيدا نيست. پس ما بايد كلمه غيرمركب مجلس را بمعنى ميز يا خوانچه قبول كنيم و يا باين توجه كنيم كه در مورد ص ٣٩ نسخهP كلمه «مجلسى» را ضبط كرده است و تازه بآگاهى من رسيده است كه «مجلسى» اصطلاح امروزهايست كه گاهى بمعنى سينى بزرگ يا طبق بكار مىرود. بنابراين محتمل است كه در اين دو مورد «مجلسى» درست و اصلى باشد.
محدث: (به ضم ميم و سكون ح و فتح دال) تازه ٢٣٠/ ٢
مخرقه: حيله ١٧١/ ٧: ٢٠٢/ ٩، ١٠: ٢٨٣/ ١٠
مشعود: شعبدهباز ٢٨٣/ ٩، ١١
مشعوده: شعبده ٢٨٣/ ١٠
مطرح: فرش، نهالى ٢٢٨/ ١٠: ٢٩٠/ ١٦ «طرحها» كلمه «طرح» را باين معنى بايد مورد شبهت دانست
مطمع: طمعكار ١٦٩/ ٥
مظالم: دادگاه ١٨/ ٣: ٤٤/ ٢٠: ١١٦/ ٨: ١٧٦/ ٣:
٢٥٨/ ٣: ٣٢٦/ ٩
معجم: مبهم ٢٨٣/ ٢
معربد: عربدهجو ١٨٥/ ١٤
معروف: اصلى، مهم (براى غير از انسان) ١٢/ ٢٠: ١١٧/ ٣: ١٢٧/ ٩
معطله: ملحدان ٢٥٨/ ٤
معول: اعتماد ١٠٧/ ١٥ (مأخوذ است از عبارت تازى «ليس عليه معول»)
مقرمط: نوعى خط باريك ٢٨٢/ ٩: ٣١١/ ٢ (تاريخ بيهقى ص ١٤٨ س ١٢)
مقرمه: بستر آهنگ ١١٣/ ٤، ٩، ١٢، ١٧، ١٩:
١١٤/ ٣، ٧، ٨، ١٦
مقطع: اقطاعدار ٤٣/ ٣، ٦، ٧، ١٠: ٤٤/ ١٨: ٨٧/ ١٧:
٨٨/ ٢: ٩٧/ ٨: ١٠١/ ٧: ١٧٧/ ٢، ٧، ١٠، ٢١١/ ١: ٢١٥/ ٢