سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ٣٤٨
بكار بردن لفظ «باز» بىافزودن هيچ حرف اضافه بمفهوم «باز بسوى» در نوشتههاى كهن آمده است
(فارسنامه صxxvii : تذكرة الاوليا ج ٢ ص ١٣: تاريخ برامكه ص رسد: تاريخ سيستان ص كاس ١٤)
در متن سير الملوك لفظ «با» هم بهمين مفهوم ديده مىشود
٢٧٠/ ٨ «باز با پارس روم»
٢٨٥/ ٩ «خود بارى آمد»
باور كردن: (فعل غيرشخصى)
١٤٩/ ١٨ «كس را باور نمىكرد»:
٢٥٥/ ١٨ «باورش نمىكرد»
(سفرنامه ص ٧٧ س ٦ ح ٧)
با عبارت امروزه «باورم نيست» و با فعل غيرشخصى «آرزو كردن» مقايسه كنيد.
بد داشتى: سختى ١٠٣/ ١٨
بر: ٣٠٦/ ٧
«سال بر دويست و هفتاد»:
آخر نسخهP «سال بر نود و چهار»:
(لازار ص ٤٠٤ بند ٦٣٥)
برآمدن: بالغ شدن، برابر و مساوى بودن ٢٥/ ٧: ٣٨/ ٨: ٩٢/ ١٤: ٩٤/ ١٣:
١٥٥/ ١٤: ٣٠٩/ ٧
(نصيحة الملوك ص ٩ س ١٢ «هر نمازى از آن وى بهفتاد هزار نماز برآيد»)
برآمدن: محروم شدن، بازماندن ٧٥/ ٥: ٧٦/ ٦
برانداختن: برانداز كردن ١٢٤/ ١٦
بردادن: برشمردن ١٥٦/ ٢٢
(تاريخ بيهقى ص ٢٩٣ س ١٩ ح ٣)
برداشتن: طول كشيدن، دوام آوردن ٣١٠/ ١٩ «و مدتى دراز برداشت»
٣١٩/ ٧ «سى و اند سال فتنه او برداشت»
(تاريخ بيهقى ص ٦ س ١ ح ٣)
برداشتن: كوچ كردن ٢٥/ ١٠ «از آموى برداشت»
برزن: محله ١١٣/ ١٥
برزيدن: ورزيدن ١٥١/ ١: ٢١٨/ ١٦:
٢٨٣/ ٦
برنا: مرد جوان ٩١/ ١٥: ١٨٦/ ١
برناپيشه: جوانمردپيشه ٩١/ ٦
(با «عيارپيشه» مقايسه كنيد)
برسرى: اضافى ١٤٤/ ١٠ (ديوان عطار ص ٧٨٩)
بسامان: درستكار ٣٢٨/ ٤
بش: موى گردن اسب ٥٩/ ١
(لغت فرس ص ٢١٨)
بن، از بن: كاملا، تمام ١٨٥/ ١٣
(ديوان منوچهرى ص ٩٨ س ١٢
|
«يكى را ز بن بيستگانى نبخشى |
يكى را دوباره دهى بيستگانى») |
|
بوارد: خوردنيها يا نوشيدنيهاى سرد ١٧١/ ١١
بوش: گروه، انبوه ٦١/ ٧ (P)
بيدادى: بيداد، ظلم ٤٥/ ١٢، ١٨
بها: خوشا ٢٧٥/ ١٢ «بها و نعمه» يعنى نعم المطلوب
بيران: ويران ١٦/ ١٦: ١٧٧/ ١١:
١٩٤/ ١١: ٢١٤/ ١: ٢٥١/ ١٣:
٢٨٤/ ٢: ٣٠٨/ ٨
بيرانى: ويرانى ١٧٧/ ٣، ٦: ٢٥٢/ ١٣
بيستگانى: ١٣٥/ ٢: ١٥٤/ ٢، ٣
(برهان قاطع «مواجب لشكريان و جيره و ماهيانه نوكران»: تاريخ بيهقى ص ٥٩ س ٤ ح ١: مفاتيح العلوم ص ٦٥ س ٥ «اصناف الارزاق فى ديوان خراسان ثلاثه:
احدها حساب العشرينية و هى اربعة اطماع فى الستة») اصل اين كلمه درست معلوم نيست. البته بايد آنرا با توجه به استعمال «بيستگان» كه تنها بمعنى «بيست بيست» است توضيح نمود. بارتلد (تركستان ص ٢٣٠ ح ١١) اظهار عقيده كرده است كه