سير الملوك (سياست نامه) - خواجه نظام الملک توسي - الصفحة ٣٤٧
س ١٠ «از تندى كه بودى»: تاريخ بيهقى ص ٥٤٦ س ٢٢ «از تنگدلى كه بود»:
نوروزنامه ص ٦١ س ١ «از لطيفى كه شراب است»)
نكته جالب در بعضى از اين مثالها آن است كه فاعل فعل مثلا در جمله «از بدحالى و برهنگى كه بودم» همان صفت شخص نيست بلكه خود شخص است.
استشعار: بيم ٢٤/ ١٥
اصطبل: طويله ٢٩١/ ١١
افتادن، اوفت
١٥٢/ ٧ «اوفتيم»:
١٦١/ ٦: ١٦٤/ ٦: ١٧٧/ ٥: ٢٥١/ ١٣ «نيوفتد»:
١٦٦/ ١ «بيوفتد»
اقطاع ٤٣/ ٣، ٨: ١٣٤/ ٣، ١١: ١٣٨/ ٨ ١٧٧/ ٢: ٢٥١/ ١٥
(مفاتيح العلوم ص ٥٩ س ١٢ «الاقطاع:
ان يقطع السلطان رجلا ارضا فتصير له رقبتها و تسمى تلك الارضون قطائع واحدتها قطيعة»)
اقطاعدار ١٣٥/ ٤
اقطاعدارى ١٣٤/ ٤
الا، و الا ٩٩/ ١٢: ١٢٨/ ١١
(تاريخ بيهقى ص ٥٦ س ١٣ ح ٧:
نوروزنامه ص ٥٩ س ١: اگر نه آنستى كه تو هنوز خردى و اين ادب نياموخته و الا من ترا امروز مالشى دادمى كه بازگفتندى») اين كلمه زيادى بنظر مىرسد و مجتبى مينوى آنرا در متن نوروزنامه درج نكرده است اما اشاره داده كه در يك نسخه خطى «و الا» هست. گويا اين كلمه فقط براى تأكيد بكار مىرفته است.
امر معروف كردن: اعتراض كردن ٧٥/ ٩:
٧٨/ ١
امضا كردن: اجرا كردن ٥٦/ ٩: ١١٨/ ٨
اندى كه: مادامى كه، بشرط اينكه، آنگاه كه ٢٧/ ١
لغت فرس ص ٥٢٧ «اندى- خاصه. عماره گفت:
|
«گر خوار شدم سوى بت خويش روا باد |
اندى كه بر مهتر خود خوار نيمخوار» |
|
: ديوان معزى ص ٨٠٢
|
«اى داده بتو خداى جاه پدرت |
خرم بتو ميران و سپاه پدرت |
|
|
گر بىپدرت بماند گاه پدرت |
اندى كه توى بجايگاه پدرت»: |
|
ديوان عنصرى ص ٣٢٠ س ٣٠٥٠
|
«گر بوستان بباد خزان زرد شد رواست |
اندى كه سرخ ماند روى خدايگان»: |
|
ديوان خاقانى ص ١٢
|
«گر حله حيات مطرز نگرددت |
اندى كه در نماندت اين كسوت از بها») |
|
در شواهد فوق از اشعار معزى و خاقانى لفظ «روا باشد» حذف شده است و بايد بفراست دريافت همچنانكه «فبها» را پيش از «اگر نه» حذف مىكنند
(٧٥/ ١١ «اگر اين زن را بيرون فرستى و اگرنه هماكنون بدرگاه معتصم رويم»)
اوام: وام ١٩٧/ ١٤ «اوامهاى مفلسان بتوخت»
اوكندن: افكندن ١١٣/ ٥: ١٥١/ ١٧:
١٨٢/ ١٧: ٢٢٥/ ١٧: ٢٧٠/ ٨:
٢٧١/ ٢: ٢٧٣/ ٥: ٢٧٦/ ١٠: ٢٩٢/ ١٣
اوميد: اميد ١٩٥/ ٥: ١٩٩/ ٨
ايستادن: قيام كردن
١٠٢/ ١٣ «چون در راه ايستاديم»:
١٤٠/ ٤ «بندگان كه بخدمت مىايستند»
ايستاده: قائم، ثابت ١٣٩/ ٤ «حقى ايستاده»
باز، با: باز بسوى ١١٣/ ٦: ١٤٦/ ١٤: ١٦٦/ ٥:
٢٦٤/ ١٥: ٣٠٧/ ١٩: ٣١٦/ ١٦