گستاخانه دولت عراق در سراسر كشور به راه افتاد و بازاريان، اعتصاب يا تهديد به اعتصاب كردند. دولت ايران و عراق در فاصله كمتر از سه روز وادار به عقب‌نشينى شدند و در روزنامه‌هاى چهارم مهرماه اعلام شد: «محاصره خانه حضرت آيت‌الله العظمى خمينى در نجف توسط ارتش عراق پايان يافت و مقامات عراق گفتند سوءتفاهم رفع شده است.»[١]

پس از اين عقب‌نشينى، ديگر تحمل حضور امام در نجف براى رژيم عراق دشوار بود. بنابراين از طريق تشديد فشار بر نزديكان امام، تلاش كردند تا بدون پيش‌قدم شدن در اخراج امام، ايشان را به ترك عراق وادار سازند.[٢] البته حضرت امام نيز شرايط را براى اقامت بيش از اين در عراق مناسب نمى‌ديد؛[٣] زيرا قيام ملت ايران وارد مراحل حساس و سرنوشت‌سازى شده بود و عراق نمى‌توانست پايگاه مناسبى براى هدايت و رهبرى نهضت باشد.

امام‌خمينى با درك شرايط و تشخيص نيازها، يكى از مهم‌ترين تصميمات تاريخى خويش را گرفت كه هجرت از خاك عراق بود و با ايمانى راسخ به يارى خداوند، به دل حادثه زد.

يكى از عناصر مهم و شاخص در رهبرى حضرت امام، شجاعت ايشان در تصميم‌گيرى‌هاى دشوار و توكلِ عميق ايشان به پشتيبانى‌هاى الهى بود. اهميت موضوع زمانى روشن‌تر مى‌شود كه بدانيم چنين تصميمات بزرگى در شرايط فوق‌العاده بحرانى و ناپايدار اتخاذ شده و محدوديت و فشارهاى مختلف، تصميم‌گيرنده را به‌شدت در تنگنا قرار داده است.

[١]. مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام‌خمينى، كوثر، ج ١، ص ٤١٦.

[٢]. در اين‌باره بنگريد به: همان، ج ١، ص ٤٤٢ و ٤٤٣؛ همچنين: مركز اسناد انقلاب اسلامى، آيا او تصميم دارد بيايد به ايران، ص ٥٤- ٥٢.

[٣]. بنگريد به: سيدروح‌الله موسوى‌خمينى( امام)، صحيفه امام، ج ٣، ص ٥١٧.