از فجايع سلطنت بيست‌ساله پهلوى را افشا كرد و با دفاع از اسلام و روحانيت، به پاسخ‌گويى شبهات و حمله‌هاى مخالفان پرداخت و در همين كتاب، ايده تشكيل حكومت اسلامى و ضرورت قيام براى تشكيل آن را براى نخستين بار مطرح كرد. تأليف اين كتاب و بيان ايده «تشكيل حكومت اسلامى» فصل جديدى از زندگى امام‌خمينى است كه نشانه ورود رسمى ايشان به دنياى سياست است.

امام معتقد بود كه فرار رضاشاه و ضعف حكومت، شرايطى پديد آورده است كه وقوع يك انقلاب و تغيير نظام حاكم، امرى كاملًا شدنى و امكان‌پذير است؛ ازاين‌رو در پانزدهم ارديبهشت ١٣٢٣ طى پيام بسيار مهمى خطاب به علما و روحانيان، آنها را به بيدارى و قيام براى خدا دعوت مى‌كند. بخشى از اين پيام به اين شرح است:

هان اى روحانيين اسلامى! اى علماى ربانى! ... اى شرافتمندان وطن‌خواه! ... امروز روزى است كه نسيم روحانى الهى وزيدن گرفته و براى قيام اصلاحى بهترين روز است. اگر مجال را از دست بدهيد و قيام براى خدا نكنيد ... فرداست كه مشتى هرزه‌گرد شهوت‌ران بر شما چيره شوند و تمام آيين و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خود كنند ... امروز شماها در پيشگاه خداى عالم چه عذرى داريد؟ ... به همين زودى بر شما تفرقه‌زده‌ها چنان چيره شوند كه از زمان رضاخان روزگارتان سخت‌تر شود![١]

متأسفانه، فشارهاى سنگين رضاخان بر روحانيان مبارز، كشتار، تبعيد، فضاى مسموم تبليغاتى و ... موجب انزوا و سياست‌گريزى علما شده و نظريه «جدايى دين از سياست» را به‌شدت رونق بخشيده بود. اين فرصت، چنان‌كه امام‌خمينى‌

[١]. سيدروح‌الله موسوى‌خمينى( امام)، صحيفه امام، ج ١، ص ٢٣.