اشتباه نكنيد! اگر خمينى هم با شما سازش كند، ملت اسلام با شما سازش نمى‌كند. اشتباه نكنيد! ما به همان سنگرى كه بوديم، هستيم؛ با تمام تصويب‌نامه‌هاى مخالف اسلام كه گذشته است، مخالفيم.[٢]

آخرين شكاف عميق ميان شاه و رژيم از يك‌سو و امام و يارانش از سوى ديگر، در ماجراى كاپيتولاسيون به‌وجود آمد. لايحه دولت در ٢١ مهرماه ١٣٤٣ در مجلس شوراى ملى، بى‌آنكه از قبل براى مطالعه در اختيار نمايندگان گذاشته باشند يا به اشكالات محتوايى و مخالفت آن با قانون اساسى كشور پاسخ گويند، به رأى گذاشته و تصويب شد و مصونيت سياسى و قضايى اتباع آمريكايى را رسميت بخشيد.[٣]

رژيم كه مى‌دانست اين قانون، مخالف غرور ملى ايرانيان و تحقير ملت است، با سانسور اخبار مربوط به آن تلاش كرد تا بر اين جنايت ملى سرپوش گذارد. اما چند روزى از تصويب اين لايحه نگذشته بود كه مجله داخلى مجلس شورا به دست امام رسيد و اين وطن‌فروشى، امام را به‌شدت متأثر و خشمگين كرد و با ارسال پيك‌ها و نامه‌هايى براى علما و برخى از خواص، زمينه‌هاى لازم براى مخالفت با اين قانون را به‌وجود آورد.

رژيم متوجه شد امام قصد دارد در اين زمينه سخنرانى علنى كند؛ به همين‌

[١]. همان، ص ٢٦٩.

[٢]. همان، ص ٣٠٣.

[٣]. بنگريد به: سيدحميد روحانى، نهضت امام‌خمينى، ج ١، ص ١٠٢٨.