مهم‌ترين كليدواژه انديشه اجتماعى- سياسى امام «جامعيت اسلام» است؛ از نگاه امام‌خمينى تفاوت مهم قوانين اسلام با قوانين بشرى در اين است كه قوانين بشرى براى ايجاد نظم اجتماعى بنا نهاده شده‌اند و كارى با دنياى درون انسان‌ها ندارند؛ اما اين هدف، تنها بخش ناچيزى از قوانين اسلام را تشكيل مى‌دهد. قوانين اسلام براى ساحت‌ها و ابعاد گوناگون بشر تنظيم شده و بر آن است تا انسان در سايه اين قوانين «يك موجود انسانى- الهى بشود؛ قرآن كتاب انسان‌سازى است؛ مكتب اسلام مكتب انسان‌سازى است؛ انسان به همه ابعاد، نه فقط يك انسان مادى ....»[١]

براى آنكه بدانيم آيا اسلام اضافه بر مسائل شخصى و تعبديات، به امور سياسى و اجتماعى نيز پرداخته است يا خير، بهترين راه، مراجعه به منابع دينى موجود- از قبيل آيات و روايات- و تأمل در آنهاست.

١. آيات قرآن: مراجعه به قرآن، ما را با گستره مباحث دين به‌خوبى آشنا مى‌سازد؛ قرآن‌كريم، افزون بر مباحث مربوط به عبادات و مسائل اخلاقى و اعتقادى فردى، براى زندگى و روابط خانوادگى، ازدواج، تربيت فرزندان، خريد و فروش، تجارت، حقوق مدنى، حقوق جزايى، حقوق بين‌الملل، جنگ و صلح، نحوه قانون‌گذارى، حقوق و وظايف رهبر و پيروان و ... نيز برنامه دارد.[٢]

٢. روايات: در ميان رواياتى كه از امامان معصوم (عليهم السلام) برجاى مانده نيز مى‌توان حجم گسترده‌اى از روايات را يافت كه مربوط به مسائل اجتماعى و سياسى است.[٣]

[١]. همان، ج ٦، ص ٤١ و ٤٢.

[٢]. براى نمونه بنگريد به: بقره( ٢): ٢٢٢، ٢٣٠، ٢٧٥، ٢٨٢ و ٢٨٣؛ نساء( ٤): ٢٣، ٣٥، ٥٩، ٦٥؛ مائده( ٥): ١ و ٣٨؛ نور( ٢٤): ٢؛ احزاب( ٣٣): ٦، ٤٩ و ٣٦؛ حجرات( ٤٩): ٩ و ....

[٣]. براى نمونه بنگريد به: محمدبن حسن حرعاملى، وسائل الشيعه، ج ١٥، ١٦، ٢٧، ٢٨ و ٢٩.