متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٩ - حل مشكله شرور
ما آنوقت مىتوانيم حادثهاى را محكوم به شر نمائيم كه ضرر آنرا براى جميع موجودات عالم اثبات كنيم و نفع آنرا در نظام منتفى بدانيم، و الّا حكم ما غلط خواهد بود، و در دنيا هيچ انسان معمولى پيدا نخواهد شد كه چنين علم و ادراكى داشته باشد، و لذا ما نبايد در قضاوت خود تسليم احساسات ناقص خود بشويم و بطور عاجلانه فتواى خير و شر را صادر كنيم.
باين مثال كه مطلب را تا حدودى بذهن شما نزديك ميگرداند توجّه كنيد.
محلّى براى مدرسهاى كه هزاران جوان در آن جا با علم و كمال مىشوند، يا براى كارخانهاى كه هزاران نفر از آن استفاده ميبرند، يا براى مسجدى كه هزاران شخص در آن عبادت حضرت حق (ج) را بجا مىآورند مناسب ديده مىشود و براى تعمير آن شروع بحفارى تهدابها مىشود، آيا كدام عاقلى است اين كار را شر بداند، بلكه همه آنرا يك اقدام مفيد ميدانند، ولى وقتى دم تيز كلنك (يا هر آلت حفارى ديگر) بوسارخ مورچگان تصادف ميكند آيا هيچ مورچهاى ويرانى سوراخ خود را خير ميداند؟ نه بلكه همهى مورچگان و يا سائر حشرات اين عمل را شر مطلق ميدانند، آنها براى اين كار هرگز تصور خوبى نمىتوانند، و نه قوهى درّاكه آنها اجازه چنين تشخيص را ميدهد.
درين صورت آيا خانهى مورچگان بحال خودش گذاشته شود و