متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٢٠ - (٦) آيا قيامت مخصوص انسانها و كره ى زمين است يا نه؟
نازعات، نبأ، مرسلات، قيامت، مزمّل، واقعه، الرّحمن و طور، و انبياء و غير اينها باين موضوع اشاراتى دارد كه بطور خلاصه از نظرتان ذيلا ميگذرد.
(الف) زمين بزلزله آمده بارهايش را بيرون مىاندازد[١] زمين در آن روز قصههايش را بازگو ميكند (اين بازگوئى تا حدودى مورد تصديق علم جيالوژى بشرى قرار گرفته است).
كوهها بحركت آمده و بالاخرة چون غبارى پراكنده مىشود و زمين كشيده و همواره ميشود، درياها و اقيانوسها شكاف پيدا نموده آبها جارى ميشوند و شايد آبها همه يكجا متراكم شود.
«ب» آسمانها[٢] شكافته شده و داراى راهائى مىشوند و بالاخرة پيچيده شده و بحركت آمده از محل خود كنده ميشوند (كشطت).
(ج د) قمر تيره گرديده با خورشيد يكجا ميشود (يا دستگاه هر دو برچيده ميشود) بلى شمس بهم پيچيده ميشود و ظاهرا معناى پيچيدن او تمام شدن نور و حرارت است.
[١] ممكن مراد معادن و جواهرات كه ثروت مردم را تشكيل ميداده باشد، يا اعمال انسانها، يا مردهها و يا همهى اينها، و احتمال اخير ارجح است، در سورهى انشقاق چنين تعبير شده: وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ زمين آنچه را در او است بيرون مىاندازد و خالى ميشود.
[٢] تحقيق آسمانها در سالهى مؤلفهى اينجانب بنام( حل ٦٦ سؤال) بيان شده است.