متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٢٣ - (٧) ميزان و صراط و زمان حساب
مادّه براى خداوند هيچ مانعى ندارد.
لفظ صراط تقريبا ٤٨ مرتبه در قرآن مجيد استعمال شده، ولى در تمام اين موارد بمعناى اصلى و لغوى خود كه عبارت از طريق و راه باشد استعمال شده، و بمعناى پل، و يا پل جهنّم نيامده و چنين چيزى از قرآن مقدس ما استفاده نميشود.
ولى اكثر دانشمندان اسلامى بوجود پل جهنّم اعتقاد دارند و صراط را بآن تفسير ميكنند.
براى توضيح اين مطلب اينك كلام دو تن از دانشمندان معروف شيعه و سنّى نقل ميشود.
(اوّل) شيخ صدوق در رسالهى عقايدش ميفرمايد: اعتقاد ما در صراط اينست كه حقيقت دارد و حق است، و اين صراط پل جهنّم و محل مرور همهى مخلوق است
(انّه حقّ و انّه جسر جهنّم و انّه ممرّ جميع الخلق[١].
(دوم) قاضى عقد الدين ايجى در كتاب مواقف خود ميفرمايد:
بدانكه صراط پلى است كشيده شده بر پشت جهنّم كه بر او عبور مى كنند (جميع الخلايق) مؤمن و غير مؤمن و اكثر معتزله آن را انكار كردهاند
(و اعلم انّ الصّراط جسر ممدود على ظهر جهنّم يعبر عليه المؤمن و غير المؤمن و انكره اكثر المعتزله)[٢].
[١] ص ٧٠ ج ٨ بحار الانوار طبع جديد.
[٢] ص ٢٢٤ ج ٣ شرح مواقف سيد شريف جرجانى.