متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦ - احكام سه گانه عقلى

احكام سه‌گانه عقلى‌

مفاهيمى كه در ذهن ما تحقق پيدا ميكنند و انعكاساتى كه از عالم خارج در خاطره ما نقش مى‌بنددد، با تمام تفاوتهائى كه از جهات گوناگون دارند، از سه حال خارج نيستند. زيرا مفهوم ذهنى در زير شعاع عقلى كه با مصداق واقعى و خارجى خويش مقايسه ميگردد يا وجود آن مصداق از خودش بوده، و يا اينكه نيستى و عدم، ذاتى وى بوده، و يا آنكه ذات آن از خود وجود و عدمى نداشته، تابع علل و عوامل خارجى ميباشد.

موجوديكه در عالم خارج، در وجود خود تابع ديگرى نبوده و هستى آن از خود وى بوده، بلكه نفس هستى باشد. آنرا باصطلاح فلاسفه واجب الوجود (يعنى صاحب هستى حتمى) ميگويند و موجودى كه در حد ذات خودش نه متصف بهستى باشد و نه به نيستى بلكه قابليّت هر دو حالت را داشته باشد و در اتصاف خود بيكى از ان دو