متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٧ - تحليل و تفسير امر بين امرين
است حس تكليف و استحقاق عقاب و ثواب مدح و ذم هم بجاى خود باقى ميماند، و حكمت و عدل خداوند متعال نيز صدمه نديده قبايح افعال بندگان بخود آنها منسوب ميشود، و بوسيلهى اين قول آيات مقدّسهى قرآن درست تفسير مىشود و هيچ اختلافى در آنها موجود نخواهد بود چنانچه بعقيدهى جبريها و تفويضىها اين اختلاف در قرآن است.
جبريها براى اثبات قول خود بآيات زيادى استدلال نمودهاند، و در مقابل معتزله نيز براى اثبات تفويض بآيات ديگرى تمسّك جستهاند و عدهاى خيال ميكنند قرآن چون مثبّت هر دو نظريه است لذا مشتمل بر تناقض است.
ولى كسيكه نظريهى بين الامرين را بخوبى بفهمد، و سپس بقرآن مجيد مراجعه كند ميداند كه در بين آيات قرآن هيچ تناقضى نبوده همهى آنها متّفق بوده و نظريهى مذكور را ثابت ميكند.
نگارنده نمىتواند درين جا دلائل جبريها و غير آنان را با جوابهاى آن نقل كند زيرا كتاب حاضر از يك طرف براى عدّهى خيلى محدودى قابل استفاده ميشود، و از استفادهى اكثر خارج مى گردد، و از طرف ديگر كتاب بزرگى مىشود كه سبب ملال خواننده را فراهم و نويسنده را از تحمل مصارف طبع آن عاجز ميگرداند ولى با آن همه براى توضيح جبر و تفويض و امر بين الامرين مثالى را كه استاد محترم حضرت علّامهى بزرگوار آقاى سيد ابوالقاسم خوئى