متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٦ - (٢) حكمت واجب الوجود
ممكن است، هر چه كه درباره او محال نباشد حتما ثابت و بلكه ضرورى است و تفصيل و تثبيت اين برهان در مقدمات كتاب گذشت.
(٤) فطرت: آرى فطرت انسان حكم ميكند آفريدگار جهان و خالق كائنات كامل و فوق كمال است و تمام كمالات از او فائض مى گردد، و او مصدر كمال و واجد كمال است.
بلى عقل و فطرت نقص و عيب را از ساحهى مقدّسه ذات و صفات خداوند دور ميكند، و بكمال مطلق بودنش گواهى ميدهد و ازين جا بود كه ما در بيان صفات ثبوتيه گفتيم هر صفتى كه كمال باشد براى خدا ثابت است و هر چيزى كه موجب نقص باشد از جمله صفات سلبيه محسوب مىشود.
و اين موضوع بآنهمه اهميتى كه دارد متأسفانه در كتب كلام و فلسفه تا جائيكه معلومات نگارنده اجازه ميدهد مستقلا عنوان نشده.
(٢) حكمت واجب الوجود
بحث سابق نقص ذاتى واجب الوجود را باطل ميكرد، و بحث حاضر نفى عيب و نقص از افعال خداوند را متضمن است و اينكه تمام كارهاى او چه در افق تكوين و طبيعت و چه در ساحهى تقنين و شريعت بيهوده و عبث نبوده بلكه داراى مصلحت و منفعت است.
ببيان عاليتر و دقيقتر، تفسير حكمت و مراد از اينكه خداوند تعالى (حكيم) است، ابداع و اصدار اشياء به كاملترين اقسام ممكنه است، و بسخن ديگر: آفرينش مخلوقات بر آخرين مراتب كمال و