متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٦ - (ز) علم فيزيك
بر وجود خداوند حكيم و عليم و قدير و مدبّر خاتمه ميدهيم و ببعضى از براهين فلسفى فكر شما را معطوف ميداريم.
(٣) فلسفه و اثبات وجود خداوند.
(دليل اوّل) واجب الوجود كه وجود او عين ذات او است، در وجود خود محتاج بسبب و علّتى نيست نفس محال نبودن او دليل بر وجود خارجى او ميباشد.
ما توضيحى براى اين دليل تحت عنوان خواص واجب در سابق داديم، خواننده بايد آن را دوباره مطالعه كند، و اين دليل با اختصاريكه دارد قوىترين اساس را دارا است.
(دليل دوّم) موجوداتى در خارج محسوساند، و سابقا دانستيم كه ممكن الوجود در حريم ماهيّت خود فاقد وجود بوده و مفتقر بغير خود است پس بايد واجب الوجودى در خارج باشد تا مصدر و مفيض وجودات ممكنه باشد.
ممكن است تصور شود كه وجود هر ممكن بعدى معلول وجود ايجاد ممكن الوجود سابقى باشد، ولى چون سلسله ممكنات تماما مارك امكان را دارند بالاخرة محتاج بافاضه و ايجاد واجب الوجود مى شوند، و حكم همه ممكنات حكم يكفرد ممكن در نياز او به مسبب و علّت است.
(دليل سوم) دليليست معروف بنام دليل وجودى كه از بسيارى از فلاسفه عرب نقل شده و ملخص آن دليل اينست كه از تصور مفهوم