دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٥ - در باره متن زيارت آل يس

٥. در صورت عدم پذيرش هر يك از مبانى پيشين، اسناد زيارت آل يس از اعتبار لازم براى استناد برخوردار نيست.

در باره متن زيارت آل يس‌

زيارت آل يس، اظهار ارادت عارفانه و عاشقانه به ساحت مقدّس امام عصر عليه السلام است كه يك شيعه معتقد، با برشمردن ويژگى‌هاى امام (بويژه امام عصر عليه السلام)، ايشان را مخاطب قرار مى‌دهد و با ذكر برخى حالات عبادى و غير عبادى قائم عليه السلام، سلامى عاشقانه به ايشان مى‌گويد. آن گاه به شمارش معارف لازم شيعى از شهادتين تا شهادت بر امامان عليه السلام و بيان عقايد شيعى مى‌پردازد و به گونه‌اى نسبتاً كامل، ايمان خويش را بر ايشان عرضه مى‌دارد و موضوعاتى همچون: توحيد، نبوّت، امامت، رجعت، معاد، بهشت و دوزخ، حساب و كتاب، صراط و ميزان را به عنوان اركان ايمان مطرح مى‌كند و سرانجام، ولايت خود نسبت به امامان و برائت خويش از دشمنان ايشان را به روشنى باز مى‌گويد.

عرضه مجموعه عقايد و باورهاى شيعى به امامان شيعه، توسط عالمان و راويان ديگر نيز انجام شده است؛ از جمله مى‌توان به حديث عرض ايمان جناب عبد العظيم حسنى عليه السلام به امام هادى عليه السلام اشاره كرد.[١]

از اين منظر، زيارت آل يس، افزون بر اظهار ارادت، گزارشى از معارف اصلى شيعى و عرض آن به محضر امام عصر عليه السلام است كه پيشينه‌اى متقن در روايات دارد و مطابق با هندسه معارف اسلامى و شيعى است.[٢]

تنها نكته قابل بحث در زيارت آل يس، يكى از فرازهاى اوليه آن است كه مى‌گويد:

[١]. ر. ك: كمال الدين: ص ٣٧٩ ح ١، الأمالى، طوسى: ص ٤١٩ ح ٥٥٧، التوحيد: ص ٨١ ح ٣٧.

[٢]. اين گزارش بر اساس نقل كتاب الاحتجاج است كه با گزارش كتاب المزار الكبير و مصباح الزائر نيز سازگار است. اين دو كتاب، اضافاتى نيز دارند كه در اين گزارش، مورد توجّه نيست.