دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٥ - ٨/ ١ دعاى«خدايا! بلا فزونى گرفت»

فصل هشتم: دعاهاى رسيده از امام مهدى‌

٨/ ١: دعاى «خدايا! بلا فزونى گرفت»

١٠٩٥. جنّة المأوى‌- به نقل از كتاب كنوز النجاح-:[١] دعايى است كه صاحب الزمان عليه السلام- كه سلام خداوند فرمانرواى نعمت‌دهنده بر او باد- آن را در شهر بغداد به ابو الحسن محمّد بن احمد بن ابى ليث- كه خداى متعال رحمتش كند- آموخته است: «... خدايا! بلا بزرگ شده و نهان‌ها آشكار شده و اميدها نااميد شده و پرده، كنار رفته و زمين، تنگ شده و آسمان [از باريدن‌]، بخل ورزيده است.[٢] اى خداى من! شِكوه‌ها را نزد تو مى‌آورند و تكيه‌گاه در

[١]. كهن‌ترين منبع اين دعا كتاب كنوز النجاح مرحوم طبرسى صاحب تفسير مجمع البيان( سده ششم) است. امّاامروزه اين كتاب در دسترس ما نيست. از اين رو، ما آن را به نقل از جنّة المأوى مرحوم حاجى نورى آورديم. بنابر نقل مرحوم طبرسى، امام زمان عليه السلام اين دعا را به ابوالحسن محمّد بن احمد بن ليث- كه از ترس مرگ و اعدام فرارى بود و به مقابر قريش در بغداد پناه برده بود-، ياد داد كه موجب نجات وى شد. اين دعا در منابع پسين نيز با تفاوت‌هايى آمده است( المصباح، كفعمى: ص ٢٣٥). در برخى از منابع، دعاىِ ياد شده را به امام زمان عليه السلام منسوب دانسته‌اند؛ امّا شأن صدور آن را بيان نكرده‌اند( المزار الكبير: ص ٥٩١، المزار، شهيد اوّل: ص ٢١٠). برخى نيز بدون انتساب به امام عصر عليه السلام، آن را براى اعمال عبادى مربوط به امام زمان( ر. ك: ص ٢٦٣ ح ١٠٩٠« جمال الاسبوع:»، قصص الأنبياء، راوندى: ص ٣٦٥) و يا امامان ديگر( مصباح الزائر: ص ٣٨٦) توصيه كرده‌اند. بنا بر اين، افزون بر ناتمامى سند، مصدر اصلى و كهن اين دعا در اختيار ما نيست.

[٢]. جمله« وضاقَتِ الأَرضُ، ومُنِعَتِ السَّماءُ»، شايد اشاره به دشوارى و سختى مؤمنان در دنيا دارد كه با غيبت‌امام عصر عليه السلام شدّت بيشترى گرفته است. هم چنان كه مى‌تواند ناظر به زمان صدور و وضعيت محمّد بن احمد بن ابو ليث باشد كه دچار سختى و دشوارى فراوان بود و از ترس كشته شدن، به مقابر قومش پناه برده بود.