دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٨ - پاسخ سؤال يك تا سه

مى‌آيد. ما در اين دعاها به خود يادآور مى‌شويم كه: براى تحقّق چه آثارى انتظار مى‌كشيم و چگونه خود را شكل دهيم تا لايق جامعه آرمانى مهدوى باشيم؟ و اگر دوستدار رجعت و شركت در قيام هستيم، چگونه زندگى‌كنيم و چه‌سان روح خود را بپالاييم و بسازيم؟

٥. دعاهاى مأثور، در واقع، احاديثى هستند كه بررسى صحّت و سقم آنها از قواعد ارزشيابى متنى و سندى حديث پيروى مى‌كند. از اين رو، اگر دعايى براى ما مفهوم نبود و سندى معتبر نداشت، وجوب قبول ندارد، هر چند ردّ آن نيز به سادگى ممكن نيست و بايد علم آن را به اهلش وا نهاد؛ وظيفه‌اى كه در احاديث بدان سفارش شده است.[١]

حال بر پايه اين مطالب مى‌توان به سؤال‌ها پاسخ داد. گفتنى است كه برخى از دعاها ممكن است در روزگارى مفهوم باشد و در روزگارى ديگر، مبهم نمايد. براى نمونه، ممكن است دعاهاى مربوط به حفظ امام عصر از گزند حاكمان، مربوط به روزگار غيبت صغرا باشد و در دوره غيبت كبرا كمتر به آنها نياز داشته باشيم.[٢]

پاسخ سؤال يك تا سه‌

بر پايه مقدّمه نخست، اگرچه قيام مهدوى، حتمى است، امّا دعاى ما و هزاران نفر ديگر در طول تاريخ، مى‌تواند جزئى از علّت تامّه و تقدير الهى براى ظهور امام زمان عليه السلام باشد. با دعا كردن و درخواست از خدا، و با گرد هم آمدن ديگر عوامل، زمينه حصول علّت تامّه ظهور و قيام امام زمان عليه السلام، فراهم مى‌آيد و حتميت وعده الهى، رقم مى‌خورَد. گفتنى است كه اصل قيام امام مهدى عليه السلام حتمى است، امّا زمان و شكل وقوع و نيز آسانى و سختى آن، و همچنين افراد و تعداد شركت‌جويان در آن، از قطعيت برخوردار نيست و اين، خود، عرصه جديدى براى دعا و راز و نياز فراهم‌

[١]. ر. ك: بصائر الدرجات: ص ٥٥٧، تحف العقول: ص ١١٦، وضع و نقد حديث: ص ١٧٨.

[٢]. ر. ك: ص ٢٩١( پاسخ سؤال شش).