آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٧ - حديث و اخلاق

پيشوايان معصوم (عليهم السلام) عمل مى‌كنيم و در واقع، زندگى خود را بر اساس اين آموزه‌هاى فقهى، بنا مى‌نهيم.

حديث و فقه، چنان به هم پيوسته و در هم تنيده‌اند كه بيشتر جوامع روايى، يعنى كتاب‌هاى حديثى بزرگ و دائرة المعارف گونه، مانند تهذيب الأحكام و من لا يحضره الفقيه به وسيله فقيهان و براى رفع نياز شريعت، نوشته شده است.

نمونه بزرگ اين گونه كتاب‌ها، وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، با بيش از سى و پنج هزار متن حديثى است كه خود، برآمده از حدود هشتاد كتاب كوچك و بزرگ حديثى است.

يك مثال جالب توجّه، احاديثى است كه چگونگى وضوى پيامبر را شرح مى‌دهند. اينك ترجمه يكى از اين روايات را مى‌آوريم:

زُرارة مى‌گويد: امام باقر (ع) چگونگى وضوى پيامبر خدا (ص) را به صورت عملى و اين گونه به ما آموخت امام (ع) كاسه آبى خواست، يك مشت آب از آن گرفت و بر صورتش ريخت و هر دو سوى صورتش را دست كشيد؛ سپس دست چپش را داخل ظرف آب كرد و يك مشت آب بر دست راستش ريخت و كناره‌هاى آن را دست كشيد و سپس دست راستش را به درون ظرف بُرد و بر دست چپش ريخت و مانند دست راست بر كناره‌هاى آن دست كشيد. آنگاه با آب باقيمانده در دستش و بدون آن كه هيچ يك از دستانش را در ظرف آب فرو ببرد، سر و پاهايش را مسح كرد.[١٢]

حديث و اخلاق‌

براى نشان دادن تأثير حديث، يعنى گفتار و كردار پيامبر (ص) و امامان (عليهم السلام) بر اخلاق مسلمانان، از روش جعفر بن ابى طالب، كمك مى‌گيريم. وقتى فرستادگان قريش و مسلمانان مهاجرت كننده به حبشه، به مجلس نجاشى، پادشاه حبشه، وارد شدند، نماينده مهاجران، جعفر بن ابيطالب، براى تبيين تعاليم اسلام، وضعيت مسلمانان را با جامعه پيش از بعثت پيامبر (ص) مقايسه و آنچه را قرآن و سپس پيامبر اكرم (ص) به آن‌

[١٢]. وسائل الشيعة، ج، ص، ح.