** ادّعاى انتساب به پيامبر را داشتند، بر روى كار آمدند، اگر چه دشمنى بنى عبّاس با اهل بيت (عليهم السلام) كم نبود؛ ولى با اين همه، درگيرى ميان بنى اميه و بنى عبّاس، فضاى خوبى را براى امام صادق (ع) پديد آورد.

شاگردان فقيه و دانشمند امام باقر (ع) نيز به محضر امام صادق (ع) مى‌رسيدند و همين هسته اوّليه شاگردان، سبب شد تا امام صادق (ع) مسائل دينى ژرف‌ترى را براى ايشان بيان فرمايد و قواعد كلّى اجتهاد را تبيين نمايد.

اگر چه تمام دوران امام صادق (ع) يكسان نبود و در برخى سال‌ها فشارهاى حكومت، بسيار افزايش يافت، به گونه‌اى كه امام مجبور به ترك مدينه شد؛ ولى با اين همه، امام توانست با بيان احاديث كليدى، نظام فقهى شيعه را سامان دهد تا شيعيان هويت مستقل خويش را در يابند و توانايى پاسخ‌گويى به هر پرسشى را داشته باشند و از همين رو، شيعه دوازده امامى به «شيعه جعفرى» مشهور شد. امروز، در تمامى ابواب فقهى، حديثى از امام صادق (ع) ديده مى‌شود كه بيانگر بر جاى ماندن احاديثِ فراوان از آن بزرگوار است.

دانش گسترده امام باقر و امام صادق، (عليهماالسلام) نه تنها شاگردان فقيهى را تربيت كرد؛ بلكه بر دانشمندان سنّى نيز تأثير نهاد، به گونه‌اى كه بسيارى از راويان غير شيعى، روايت پيامبر (ص) را از امام صادق (ع) نقل كرده‌اند و شمارى از آنان، از جمله ابو حنيفه پيشواى سنّيان حنفى؛ شاگردِ امام صادق (ع) بود.

بيشترين احاديث بر جاى مانده از امام صادق (ع)، همانند امام باقر (ع) در زمينه فقهى و قواعد كلّى دين‌پژوهى است و در موضوعات ديگر، مانند قرآن، اعتقادات، اخلاق و دعا نيز احاديث زيبايى از امام به ما رسيده است. دعاهاى امام صادق (ع) بسيار گسترده‌اند و امام براى زمان‌ها و مكان‌ها و حالات مختلف بندگان، دعاى ويژه‌اى را تعليم داده است. احاديث اخلاقى امام صادق (ع) نيز بيشتر در موضوع اخلاق اجتماعى است كه اگر به اندكى از آن عمل شود، رفتار اجتماعى شيعيان، ضرب المثلِ صداقت و زيبايى خواهد شد.

در حديثى از امام صادق (ع) مى‌خوانيم: