آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٣٦ - آثار و فوايد زهد

٧. حكمت و فرهيختگى. همگان، آرزو دارند كه بدانند حكيمان بزرگ عالم، چگونه به حكمت و ادراك رسيده‌اند و چه مسيرى را طى كرده‌اند؟ بخشى از پاسخ را بايد در زُهد و دنياگريزى آنان، جستجو كرد. هركس در پى هر چه باشد، راه‌هاى كسب آن، به رويش گشوده مى‌شود و در نهايت، با رفع موانع، به آن مى‌رسد. كسب حكمت و دانش‌هاى باطنى و فطرى نيز از همين قانون پيروى مى‌كند. در اين راه كه مَركبش كند و كاوِ باطنى است، مانع و خار راه، دنيادوستى و شيفتگى به آن است كه زُهد، آن را برطرف كرده و سپس، حكمت و فرهيختگى، رخ مى‌نمايد. پيامبر اكرم، اين نكته را به ابوذر، چنين گوشزد كرده است:

يا أبا ذَرٍّ! ما زَهِدَ عَبدٌ فى الدُّنيا إلّا أنْبَتَ اللهُ الْحِكْمَةَ فى قَلبِهِ، وَ أنطَقَ بِهَا لِسانَهُ، وَ يُبَصِّرُهُ عُيوبَ الدنيا وَ داءَها وَ دَواءَها، وَ أخرَجَهُ مِنْها سالِماً إلَى دارِ السَّلامِ.[٤٨٩]

اى ابو ذر! هيچ بنده‌اى دل از دنيا بر نمى‌كَنَد، مگر آن كه خداوند، حكمت را در دل او مى‌رويانَد و زبانش را به آن، گويا كرده، معايب و كاستى‌هاى دنيا، و درد و درمان آن را به وى مى‌شناسانَد و او را از دنيا، سالم، به سراى سلامت (بهشت)، مى‌بَرَد.

٨. كرامات و قدرت هاى روحى. هر چند مؤمن را نمى‌سِزَد كه عبادات و زُهدش را جز براى رضاى خدا و تقرّب به او انجام دهد، امّا سنّت الهى، بر آن است كه هر كس، دل از دوستى دنيا بركَنَد، در مراتب يقين، بالا رود و به كمالاتى دست يابد كه از دسترس بشر معمولى، خارج است. اين، مزد دنيوى تلاش وى است كه به سبب شكرگزارى خدا، به او داده شده است. بى شك، تمام كرامت‌هاى پيامبران و اوليا و نيز كارهاى غير عادى مرتاضان، از دل كندن آنها از دنيا نشئت گرفته و شيوه اصلى همگان، بى‌رغبتى به دنيا رياضت و به پرواز در آوردن انديشه در عالم معناست.

حواريان عيسى مسيح (ع) به آن بزرگوار گفتند: چگونه تو بر آب، راه مى‌روى و ما نمى‌توانيم؟ ايشان فرمود:

[٤٨٩]. بحار الأنوار، ج ٧٧، ص ٨٠، ح ٣.