آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٨٠ - ٢ پرسشگرى

٢. پرسشگرى‌

دومين شيوه براى شكوفايى استعدادهاى جوان، پرسشگرى است، پرسش از نادانسته‌ها موجب مى‌شود كه سؤالات جوانى به شبهات تبديل نشود، جوانى كه از پرسيدن حيا مى‌كند، سؤال خود را به مشكل و آن را به شبهه تبديل كرده است پرسش ريشه در فهم دارد و كسانى كه بهتر مى‌فهمند، سؤالات زيباترى طرح مى‌كنند. قرآن همگان را به پرسيدن ترغيب مى‌كند:

فَسألوا أهلَ الذكرِ إن كنتم لا تعلمون.[٣٢١]

پس اگر نمى‌دانيد از آگاهان بپرسيد.

آخرين پيامبر خدا (ص) كليد دانش را سؤال معرفى كرد و فرمود:

العِلْمُ خزائنُ و مِفْتاحُها السُؤالُ.[٣٢٢]

دانش گنجينه است و كليد آن پرسش.

امام صادق (ع) عامل نابودى مردم را پرسش نكردن مى‌داند[٣٢٣] و در سيره پيامبر (ص) و اهل بيت (عليهم السلام) موارد گوناگونى است كه پير و جوان سؤالات خود را به راحتى مى‌پرسيدند و جواب‌هايى قانع كننده مى‌شنيدند. پيامبر خدا (ص) آنچنان فضايى را براى پرسش جوان فراهم آورده بود كه جوانان به راحتى سؤالات خود را در موضوعات گوناگون و گاه چالش‌انگيز مى‌پرسيدند.[٣٢٤] اميرمؤمنان (ع) رشد و شكوفايى در بزرگسالى را مرهون سؤالات دوران كودكى مى‌دانست و فرمود:

مَن سَأَلَ فى صِغرِهِ أجابَ فى كِبَرِهِ.[٣٢٥]

آن كه در خردسالى بپرسد، در بزرگ‌سالى پاسخ مى‌دهد.

[٣٢١]. نحل، آيه ٤٣.

[٣٢٢]. تحف العقول، ص ٤١.

[٣٢٣]. الكافى، ج ١، ص ٤٠، ح ٢.

[٣٢٤]. حكمت‌نامه جوان، ص ٨٦ ح ٨٢.

[٣٢٥]. غرر الحكم ح ٨٢٧٣.