آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٥٤ - ٦ تفسير

عطّار نيشابورى نيز با اشاره به همين حديث، گفته است:

حديث ديگرى در برخى متون روايى آمده كه برخى از شاعران بزرگ، آن را تفسير و تأويل كرده‌اند. در اين حديث شريف، پيامبر عظيم الشأن اسلام مى‌فرمايد:

حُبُّ الوَطَنِ مِنَ الايمانِ.[٥٣٨]

دوست داشتن وطن، از ايمان است.

سعدى، در تفسير اين حديث، مى‌گويد: هر چند صحيح است؛ امّا نمى‌توان با استناد به آن، مهاجرت از وطن را نفى كرد:

شيخ بهايى نيز وطن مورد اشاره در اين حديث را مصر و عراق و شام و ايران، و در واقع، منظور حديث را وطن خاكى نمى‌داند:

عطّار نيشابورى، همين مضمون را بازگويى مى‌كند و تفسير ديگرى از حبّ الوطن، ارائه مى‌دهد:

يعنى وطن، عاشق درون اوست؛ زيرا اقامتگاه معشوقش در آن‌جاست. پس نيازى به بيرون رفتن از شهر و ديار نيست. مولوى هم مى‌گويد:

[٥٣٧]. ديوان غزليات عطّار، ص ٤٢.

[٥٣٨]. سفينة البحار، ج ٨ ص ٥٢٥.

[٥٣٩]. كلّيات شيخ بهايى، ص ١٠.

[٥٤٠]. الهى نامه، بيت ١٥٣٦.

[٥٤١]. مثنوى، دفتر سوم، بيت ٣٨٠٧.