آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٣٧ - آثار و فوايد زهد

وَ ما مَنزِلَةُ الدِّينارِ وَ الدِّرهَمِ عِندَكُم؟

دينار و درهم، نزد شما، از چه جايگاهى برخوردار است؟

آنان پاسخ دادند: نيكو و ارزشمند است.

مسيح (ع) فرمود: اما آن دو نزد من با ريگ بيابان برابرند.[٤٩٠]

يعنى توجّه به دنيا و دارايى، مردم را از عروج به قلّه‌هاى كمال، باز داشته و دست و پاى روحشان را بسته است. تلاش‌هاى روح، ذهن آزاد مى‌خواهد كه دنيادوستان، از آن، بى‌بهره‌اند.

٩. فراغت خاطر براى آخرت. پس از ياد خداوند، مهم‌ترين عامل هدايت انسان در مسير بندگى، ياد آخرت است؛ چنانچه از اهمّ وظايف پيامبران و جانشينان آنها- كه به تعبير قرآن، مذكّر[٤٩١] و يادآور بوده‌اند، يكى آن بوده كه مردم را به ياد آخرت انداخته، از آن بترسانند و به آن، اميد دهند. ايمان به آخرت و توجّه به پاداش و كيفر اعمال، عملًا مؤثّرترين راه‌كار براى اصلاح اعمال عموم مردم، بلكه معصوم و مُخلَص شدن پيامبران است.[٤٩٢] از اين روست كه در قرآن و احاديث، بسيار از آخرت، سخن به ميان آمده و توجّه به آن، از مؤمنانْ خواسته شده است و به‌حق، در خودسازى و مبارزه با نفس امّاره، بيم و اميد به آخرت، بسيار كارساز و كارگشاست؛ امّا بديهى است كه دنيادوستى و توجّه به آن، آفت بزرگ و زيانبارى براى اين حال و توجّه است كه با زهد، مداوا مى‌شود. در اين باره، از امام صادق (ع) نقل شده كه فرمود:

إنّما أرادُوا الزُّهدَ فِى الدنيا لِتَفرُغَ قُلوبُهُم للآخِرَةِ[٤٩٣].

آنان، بى‌اعتنايى به دنيا را، تنها از آن جهت مى‌خواهند كه دل‌هايشان، براى آخرتْ خالى شود.

[٤٩٠]. تنبيه الخواطر، ج ١، ص ١٥٦.

[٤٩١].( انما انت مذكر) سوره غاشيه آيه ٢١.

[٤٩٢]. خداوند در سوره ص آيه ٤٦ مى‌فرمايد:( ما پيامبران را با يك چيز خالص كه همانا ياد آخرت است، مخلَص نموديم).

[٤٩٣]. بحار الأنوار، ج ٧٠، ص ٢٣٩، ح ٧.