آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٥٣ - هنگام دعا

در روزهاى خوشى و آسايش، مرا ياد كن تا تو را در روزهاى گرفتارى [و سخت‌]، اجابت كنم.

احاديث پيشوايان معصوم، سرشار از نكات ظريفى است كه ادب دعا كردن را به ما مى‌آموزد. اينك براى نمونه، به برخى از آداب دعا در احاديث، اشاره مى‌كنيم:

پيش از دعا

بايسته است كه نيايشگر، پيش از دعا، وضو بگيرد، رو به قبله بگردانَد و آن‌گاه، دو ركعت نماز بگزارد.[٢٤٧]

در حديثى از پيامبر خدا (ص) مى‌خوانيم:

إذا أرَدتَ أن تَدعُوَ الله فَقَدِّم صلاةً أو صَدَقَةً أو خَيرَاً أو ذِكرا.[٢٤٨]

هرگاه خواستى خدا را بخوانى، نمازى يا صدقه‌اى يا كار نيكى و يا ذكرى را پيش فرست.

هنگام دعا

هر دعايى با نام خدا، حمد و ثناى الهى و درود فرستادن بر پيامبر و خاندان پاك او آغاز مى‌شود و سپس، بايد خدا را با فروتنى و زارى خواند:

ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً؛[٢٤٩] پروردگارتان را با زارى و نهانى بخوانيد).

ادب فروتنى در برابر خداوند، برخاسته از معرفت انسان است و آدمى، در برابر عظمت پروردگار و مهربانى و چشم‌پوشى او، ناخودآگاه، احساس خُردى مى‌كند و همين احساس، او را به زارى و سخن گفتن به آرامى وامى‌دارد. در چنين حالتى است كه خداوند، دعا كردن بنده‌اش را دوست دارد. پيامبر خدا (ص) فرمود:

[٢٤٧]. ارشاد القلوب، ص؛ الكافى، ج، ص، ح؛ تفسير العياشى، ج، ص، ح؛ نهج الدعاء، ج ١ ص ١٠٨- ١١٥.

[٢٤٨]. عوالى الّلآلى، ج ١، ص ١١٠، ح ١٦.

[٢٤٩]. سوره اعراف، آيه ٥٥.