آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٢٢٧ - موانع دوستى

هر كس از شرارت و بدى بدش بيايد، خداوند، دوستى و سازگارى مردم را نصيب او مى‌كند.[٤٦٤]

ايشان، در حديث كوتاه ديگرى، فرموده است:

ثَلاثَةٌ تورِثُ المَحَبَّةَ: الدّينُ، وَالتَّواضُعُ، وَ البَذْلُ.[٤٦٥]

سه چيز، دوستى به بار مى‌آورد: ديندارى، فروتنى و بخشش.

امام جواد (ع) نيز انصاف داشتن در روابط اجتماعى، همراهى با ديگران در خوشى، و همدردى در ناخوشى و نيز بازگشت به سرشت پاك انسانى را از عوامل جلب دوستى ديگران مى‌داند.[٤٦٦]

موانع دوستى‌

با توجّه به سخنان پيشوايان معصوم در باره دوستى- كه به برخى از آن‌ها، اشاره شد-، بدخويى، خودپسندى، بخل، بى‌انصافى و بدذاتى را مى‌توان از موانع دوستى دانست. خوش‌بختانه، احاديث متعددى، اين برداشت را تأييد مى‌كنند و به صراحت، همين خوها و رفتارهاى ناپسند را مانع از نزديك شدن به يكديگر و دوستى با ديگران، دانسته‌اند. افزون بر اينها، امام صادق (ع) تفتيش از عقيده و دين مردم و عيبجويى از ديگران را از موانع دوستى شمرده است. و امام على (ع) نيز خُرده‌گيرى بر دوستان را از اسباب گسستن دوستى دانسته و ستيزه‌جويى و كشمكش‌هاى لفظى با دوستان را بدانها افزوده است. مسخره كردن، خجالت دادن، جفا كردن، حسادت ورزيدن، كينه‌توزى، خيانت و بى‌وفايى، سرزنش كردن بيش از اندازه و دست يارى به دوست ندادن و او را از ياد بردن، همه از موانع دوستى است و امامان (عليهم السلام) به تكْتك اين خصلت‌هاى ناپسند اشاره كرده و از آن‌ها پرهيزانده‌اند. در اين جا، يكى از اين احاديث را كه در كتاب دوستى در قرآن و حديث آمده،[٤٦٧] مى‌آوريم.

[٤٦٤]. همان، ج ٨، ص ١٢، ح ١.

[٤٦٥]. تحف العقول، ص ٣١٦.

[٤٦٦]. بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ٨٢، ح ٧٧.

[٤٦٧]. ر. ك: دوستى در قرآن و حديث، ص ١١٢- ١٢٥( فصل« موانع دوستى»).