آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٤٢ - همسان بودن سخن معصومان (عليهم السلام)

با سير حديث و دوره‌هاى گوناگون آن آشنا شويم، به راحتى بتوان به شُبهاتى از اين دست، پاسخ گفت.

آنچه امروزه در اختيار ماست، متنى كهن است كه بايد با روش‌هاى شناخته شده و علمى، بر درستى آن، آگاهى يافت. يكى از راه‌هاى اطمينان از صدور حديث، بررسى سيرِ تاريخى حديث است. «سرگذشت حديث»، متون حديثى متداول روزگار ما را با روزگارِ پيامبرِ خدا (ص) و اهل بيت (عليهم السلام) پيوند مى‌زند و فراز و فرودهاى حديث نگارى را پيشِ روى ما مى‌نهد.

حديث، با بعثت «پيامبر اعظم (ص)» متولّد شد، بدين‌سان كه سخنان و رفتارهاى پيامبر (ص)- كه به فرموده قرآن كريم، الگوى نيكوى مسلمانان است-[٣٤]، به وسيله يارانش گزارش مى‌شد و دانشمندان، همين گزارش‌ها را حديث ناميدند. پس از پيامبر (ص) نيز سخنان امامان معصوم- كه همگى از اهل بيتِ پيامبر (ص) بودند-، به وسيله ياران آن بزرگواران ثبت شد. بدين‌گونه، امروزه مجموعه حديثى گران‌بهايى از سخنان پيامبر خدا و پيشوايان معصوم (عليهم السلام) در اختيار ماست.[٣٥]

ويژگى‌هاى تاريخى حديث شيعه‌

در نگاه شيعه، تنها به سخنان و رفتار معصومان (عليهم السلام)، حديث گفته مى‌شود؛ زيرا ايشان با منبع وحى در ارتباط اند و هر سخن ديگرى، هر چند از ياران نيكْ كردارِ آنان باشد، اعتبار حديث را ندارد.

از اين‌رو، در شناسايى حديث واقعى و پاسداشت آن، بايد كوشيد. آشنايى با ويژگى‌هاى تاريخ حديث شيعه، كه در پى مى‌آيد ارزشمندى ميراث حديثى ما را برمى‌نمايد.

همسان بودن سخن معصومان (عليهم السلام)

نزد شيعيان، تمامى سخنان پيامبر (ص) و اهل بيت (عليهم السلام) يكسان است و هيچ گونه اختلافى ميان احاديث نقل شده از پيامبر (ص) با احاديثى كه از امامان (عليهم السلام) روايت شده،

[٣٤]. ر. ك: احزاب، آيه:(\i لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ\E).

[٣٥]. علاقمندان به مباحث تاريخ حديث را به كتاب‌هاى زير ارجاع مى‌دهيم: تاريخ حديث شيعه، سيدمحمد كاظم طباطبائى؛ تاريخ عمومى حديث، دكتر مجيد معارف.