آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٨٩ - جهت دانش

و در آخر، آموختن دانش‌هايى كه براى خدمت جامعه به كار گرفته مى‌شوند، اگر با قصد قربت و خدمت باشد، مستحب، و اگر تنها براى كسب منافع مادّى باشد مباح است.[٣٤٥]

بنا بر اين، علوم روز، نه تنها با دين منافاتى ندارند؛ بلكه مى‌توانند عامل مهمّى براى خدمت به دين و دينداران باشند.

رسول خدا (ص) در اين باره مى‌فرمايد:

خَيرُ العِلمِ ما نَفَعَ.[٣٤٦]

بهترين دانش، آن است كه سودمند باشد.

امام صادق (ع) با بيان مصاديق اين گونه دانش‌ها و اشاره به برخى‌از آن‌ها مى‌فرمايد:

... همين گونه است كارد و شمشير و نيزه و كمان و ابزارآلات ديگر كه در صلاح و فساد از آن‌ها استفاده مى‌شود و اشكالى در ياد دادن و ياد گرفتن و مزد گرفتن بر آن‌ها و در آن‌ها نيست و به‌كار گرفتن آن‌ها، در جهت صلاح، براى همه مردم، مباح است و استفاده از آن‌ها، [وبال و] در جهت فساد و زيان، حرام است. پس بر آموزنده و فراگيرنده، گناهى نيست؛ چون كاربرد آن‌ها در جهات صلاح، بر كاربردهاى ديگرشان، غلبه دارد و در جهت استفاده مردم و استوارى و بقاى آنان است و گناه، [و وبال، فقط] گريبانگير كسى است كه آن‌ها را در جهت فساد و حرام، به كار مى‌گيرد.[٣٤٧]

جهت دانش‌

مهم اين است كه دانش، جهت درستى داشته باشد. دانش اگر در خدمت اهداف شيطانى قرار گيرد، از هر وسيله‌اى خطرناك‌تر خواهد شد، ارزش خود را از دست خواهد داد و نه تنها با نادانى برابر مى‌شود؛ بلكه از جهل، زيانبارتر مى‌گردد؛ زيرا حركت انسان را به سوى انحطاط و سقوط، تسريع مى‌بخشد.

[٣٤٥]. علم و حكمت در قرآن و حديث، ج ١، ص ٤٤٠.

[٣٤٦]. همان، ص ٤٢٨، ح ١١٩٢.

[٣٤٧]. همان، ص ٤٢٨ ح ١١٩٤.