آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ٨٩ - تحف العقول

صدف‌هاى گران‌بهاى روايات معصومان (عليهم السلام) كه گاه در كنار آن‌ها اخبار و منقولات ضعيف و بى‌اساس نيز مشاهده مى‌شود.

بر اين اساس، استفاده از اين مجموعه، براى كسانى مناسب است كه تخصّص لازم در ارزيابى سندى و متنى احاديث را داشته باشند.

از آنجا كه بحار الأنوار، مجموعه گسترده‌اى از روايات در موضوعات مختلف بوده است، يافتن مطلب از چنين مجموعه عظيمى، نياز به فهرستى مناسب و كارآمد داشته كه مرحوم محدّث قمّى (مؤلّف كتاب مفاتيح الجنان) با تأليف كتاب سفينة البحار، تا حدّ بالايى آن را مرتفع ساخته است.

اين اثر، با تنظيم الفبايى موضوعات، گزيده‌اى از روايات بحار الأنوار علّامه مجلسى است.

منابع ديگر

در طول تاريخ حديث علاوه بر جوامع حديثى، صدها كتاب حديثى ديگر با اهداف و سبك‌هاى گوناگون تدوين شده است كه هر يك ويژگى‌هاى خاص خود را دارد در اينجا به اختصار به معرفى دو اثر مفيد و كارآمد در حوزه حديث شيعه اكتفا مى‌كنيم.

تحف العقول‌

يكى از مشهورترين منابع حديثى شيعه، كتاب تحف العقول،[٨٩] تأليف أبو محمّد حسن بن على حَرّانى،[٩٠] از قرن چهارم هجرى و معاصر با شيخ صدوق است. نام كامل اين اثر، تحف العقول عن آل الرسول است. اين كتاب، در ميان علماى شيعه،

[٨٩]. متن عربى اين كتاب با تحقيق و تصحيح و توضيحات مرحوم على اكبر غفّارى، در يك جلد، توسّط مؤسسه انتشارات اسلامى قم، منتشر شده است. اين اثر، به وسيله آية الله محمّدباقر كمره‌اى، به فارسى ترجمه شده و انتشارات اسلاميه، آن را منتشر كرده است.

[٩٠]. حَرّان، سرزمينى است در نزديكى صِفين و يا در اطراف حلب. ابن شعبه، منسوب به يكى از اين دو مكان است.