آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٧٣ - ١ تربيت و شناخت

راه‌كارهاى شكوفايى‌

چهار ويژگى توانمندى، شجاعت، شادابى و آمادگى ذهنى در بيشتر جوانان وجود دارد امّا همه آنان نمى‌توانند از اين استعدادها بهره كامل ببرند و به كمالِ خويش برسند. شكوفايى و يا كجروى در جوان هر دو بر پايه بهره‌گيرى از اين ويژگى‌ها شكل مى‌گيرد.

پيشوايان دين (ع) برنامه تكامل جوانان را با توجه به واقعيت‌هاى وجودى آنان فراهم آورده‌اند و كجروان نيز با شگردهاى خود جوانان را به كجروى سوق مى‌دهند. در نخستين گام از آمادگى ذهنى جوان استفاده مى‌كنند و ديدنى‌ها و شنيدنى‌هاى تحريك كننده را پيش روى جوان قرار مى‌دهند. جوان براى شادابى خويش، خطرپذيرى مى‌كند و با اعتماد به توانمندى خويش هر پديده جديدى را آزمايش مى‌كند و ناخواسته در دامى گرفتار مى‌شود كه نمى‌تواند از آن رهايى يابد.

اهل بيت (عليهم السلام) براى شكوفايى استعدادهاى جوان راه‌هاى زير را فراروى جوانان قرار داده‌اند كه آن‌ها را در دو دسته راه‌كارهاى معرفتى و راه‌كارهاى رفتارى تقسيم مى‌كنيم:

الف) راه كارهاى معرفتى‌

١. تربيت و شناخت‌

به نظر مى‌رسد مهم‌ترين و فراگيرترين منبع رشد جوامع بشرى تربيت است. رشدِ اقتصادى، پزشكى، سياسى، فنى و مهندسى همگى مرهونِ تربيت صحيح است. تربيت اسلامى همواره به سوى رشد است و آفات تربيت بشرى را هم ندارد، امّا راز موفقيت تمامى تربيت‌ها به كار بستن آن‌هاست. بنابراين در گام نخست بايد برنامه تربيتى اسلام را شناخت و سپس آن را به كار بست تا ثمره تربيت اسلامى را مشاهده كرد.

امير مؤمنان (ع) به جوانان سفارش فرمود:

يا مَعْشَرَ الفتيانِ حَصِّنُوا اعراضَكُم بِالأدبِ ودَينكُمْ بالعِلْمِ.[٢٩٧]

اى جوانان آبروى خويش را با ادب (تربيت) و دين خويش را با دانش نگه داريد.

[٢٩٧]. حكمت‌نامه جوان، ص ٧٤ ح ٥٠ به نقل از تاريخ يعقوبى ج ٢ ص ٢١٠.