آشنايى با حديث - استادان دانشكده علوم حديث - الصفحة ١٢١ - هويت

٤. يونس بن عبد الرحمان، ولايت‌مدار ثابت‌قدم‌

بعد از شهادت امام صادق (ع)، محدوديت‌هاى گسترده‌اى براى امامان (عليهم السلام) از جانب حكومت، ايجاد شد. شيعيان براى حلّ مشكلات و دريافت سؤالات خود، ناگزير بودند به جاى مراجعه به معصومان (عليهم السلام) نزد عالمانِ شيعى بروند. خوش‌بختانه، روايات متعدّدى در دوران امام باقر و امام صادق (عليهماالسلام) از جانب ايشان، صادر شده بود و اين ميراث گران‌بها- كه در اختيار عالمان قرار داشت- پاسخ‌گوى بسيارى از نيازهاى علمى جامعه، به‌ويژه در زمينه مباحث فقهى بود. در اين دوران، فقيهانِ شيعه را مى‌توان در دو گروه، جاى داد:

نخست، گروهى كه به صورت سنّتى در پاسخ‌گويى به شيعيان، تنها به نقل روايت مى پرداختند؛

دوم، گروهى كه به جدا ساختن فقه از حديث پرداخته، با تحليل عقلى، اجتهاد مى‌كردند و پاسخ‌گوى نيازهاى جامعه بودند. اين گروه نيز با استناد به احاديث كليدى و بنيادى، در چارچوب انديشه‌هاى اهل بيت (عليهم السلام) اجتهاد مى‌كردند.

بيشتر محدّثان، از گروه نخست بودند كه به طور سنّتى از دوره پيامبر خدا وجود داشتند. امّا گروه دوم، از زمان امام صادق (ع) و با هدايت ايشان، شكل گرفتند. تعداد اندك و شيوه نوين فقيهان در پاسخ‌گويى به مسايل فقهى، براى بخشى از شيعيان، قابل قبول نبود و همواره براى تشخيص صحّت عملكرد آنان، به معصومان مراجعه مى‌كردند. از فقيهان گروه دوم، مى‌توان به بزرگانى همچون زُراره، ابان بن تَغلِب و يونس بن عبد الرحمان، اشاره كرد.

هويت‌

او از سرشناسان و پيشوايانِ بزرگ شيعه در قرن دوم هجرى بوده است. از سال تولّد وى، اطّلاعى در دست نيست، ولى همين قدر مى‌دانيم كه وى در دوره حكومت هشام بن عبد الملك (م ١٢٥ ق) به دنيا آمده است‌[١٨٥] و [در جوانى،] امام‌

[١٨٥]. رجال النجاشى، ص ٤٤٦، ش ١٢٠٨.