علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٧٥ - روایات تفضیل در اصول الکافی، هم ساز یا ناسازگار
الْخَبْءُ؟ قَالَ: التَّقِیَّةُ».[١]
مورد اختلاف
اختلاف ظاهری دو روایت فوق بر سر تعیین مصادیق «برترین عبادت» است که محبوبترین عبادت، شادمان کردن مؤمن است یا تقیه؟
بررسی
تنافی میان این دو روایت، به مانند موارد پیشین از نوع تنافی بدوی و ظاهری است
که با دقت در موضوعات هر یک قابل رفع است؛ چه آن که شادکردن دل مؤمن _ که از جمله موضوعات اجتماعی است _ به تنظیم روابط میان افراد جامعه و رفع گرفتاریهای آنان، در کنار دیگر روایات مربوط به رفتار اجتماعی نظر دارد. در حالی که احب العباده خواندن تقیه، در واقع برآمده از بطن نیازهای ضروری است که به اقتضای زمان و متناسب با شرایط سیاسی و اجتماعی، ممکن است تحت شرایط خاصی مطرح گردد. در پرتو رهنمود روایات باب تقیه میتوان معنا، جایگاه و نیز علت رویکرد توجه به آن را در مذهب تشیع بازشناسی کرد.[٢]
روایات احب شیء الی الله
در این خصوص سه روایت ذیل را عرضه میکنیم:
١. «عَنِ الْخَیْبَرِیِّ وَ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ قَالَا سَمِعْنَا أَبَا عَبْدِ اللهِ٧ یَقُولُ: مَا مِنْ شَیْءٍ أَحَبَّ إِلَی اللهِ مِنْ إِخْرَاجِ الدَّرَاهِمِ إِلَی الْإِمَامِ، وَ إِنَّ اللهَ لَیَجْعَلُ لَهُ الدِّرْهَمَ فِی الْجَنَّةِ مِثْلَ جَبَلِ أُحُدٍ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّ اللهَ تَعَالَی یَقُولُ فِی كِتَابِهِ "مَنْ ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِیرَةً" قَالَ: هُوَ وَ اللهِ فِی صِلَةِ الْإِمَامِ خَاصَّةً».[٣]
٢. «أَبِی جَعْفَرٍ٧ قَالَ: مَا مِنْ شَیْءٍ أَحَبَّ إِلَی اللهِ _ عَزَّ وَ جَلَّ _ مِنْ عَمَلٍ یُدَاوَمُ عَلَیْهِ وَ
إِنْ قَلَّ».[٤]
٣. «عن فُضَیْلٍ، عَنْ أَحَدِهِمَا ٨ قَالَ: سَمِعْتُهُ یَقُولُ أَكْثِرُوا مِنَ التَّهْلِیلِ وَ التَّكْبِیرِ، فَإِنَّهُ لَیْسَ شَیْءٌ أَحَبَّ إِلَی اللهِ _ عَزَّ وَ جَلَّ _ مِنَ التَّهْلِیلِ وَ التَّكْبِیرِ».[٥]
[١]. سورهحدید،آیه٣.
[٢]. الکافی،ج٢،ص٤٨٦،ح٨.
[٣]. همان،ص٥٠٤،ح٦ وص٤٨٤،ح١و ٥.
[٤]. همان،ج٢،ص١٨٨،ح٢.
[٥]. همان،ج٢،ص٢١٩،ح١١.