علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٧ - نقد و باز خوانی نظریه پالایش منابع حدیثی معتبر از روایات تقیهای
ایشان در یکی از مفصلترین کلمات خود در بحث قرائت قرآن بین دو سوره در نماز، ضمن اشاره به کلام بعضی از فقها چنین میفرماید:
از سخنان عجیب او در این جا این است که وی به جهت احتمال تقیه، قایل به عمل نکردن به روایت جواز است؛ در حالی که مشهور متأخران به این روایات عمل کردهاند و دلیل آن را در طرح روایات جواز، مخفی نبودن روایات تقیهای بر خواص اصحاب دانسته است؛ بلکه آنها به این روایات آشنا بودهاند و آن را به مجرد شنیدن از راویان تشخیص میدادند و به راوی میگفتند: «امام٧ به تو کیسهای از نوره (و نه عطر) داده است». همچنین، ظاهر این است که کتب روایی ما از این دسته اخبار و غیر آن پالایش شده است. و آنها با کوشش بسیار و نزدیکی به زمان ائمه: و شناختی که از این روایات داشتند، آنها را کنار گذاشتند؛ بله ممکن است برخی از این گونه روایات تقیهای در کتب آنها باقی باشد، ولی صدور تقیهای آنها واضح است و در خود آن روایات شواهدی دارد...[١]
همچنین ایشان در صفحات دیگری از کتابش به این نکته اشاره کرده است.[٢]
به این بیان مرحوم نجفی دو جواب نقضی و حلی داده شده است که به اختصار[٣] اشاره میکنیم:
الف. جواب نقضی: این است که در صورت پذیرش ادعای وی باید در بین فقها و حداقل کتاب خود ایشان، حمل بر تقیه بسیار نادر، آن هم با وجود شواهد قطعی باشد، ولی همان گونه که قبلاً اشاره شد، صدها بار ایشان از این تعبیر (حمل بر تقیه شده است) بهره گرفته و در بسیاری از موارد، خود آن را پذیرفته است.
[١]. الحدائق الناظره،ج١،ص٨.
[٢]. قدمابراساسروایاتیکهدرباببوده،قایلبهنجسشدنآبچاهدرتماسبانجاستبودهاند؛بهاینمعناکهحکمآبچاهرامانندآبقلیلفرضمیکردند. سپسبرایطهارتآنحکمبهکشیدنآببهمیزانمشخصمینمودند. الانهمهفقهاآبچاهرادرحکمقلیلنمیدانند.
[٣]. تعلیقاتبرکتابمدارک،نقلازالحدائق الناظره،ج١،ص٨.