علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢١٥ - بررسی مقایسهای متن عهدنامه مالک اشتر در نهجالبلاغه، تحفالعقول و نهایةالإرب
شکل نوشتاری آنها.[١]
در مقایسه سه متن با یکدیگر نمونههای فراوانی، بیش از چهل مورد، به چشم میخورد که در آنها احتمال تصحیف میرود. نکته جالب آن که گاه در هر سه متن، سه کلمه متفاوتِ شبیه به هم به کار رفته است و البته در بیشتر موارد کلمهای از یک متن، متفاوت، اما شبیه دو متن دیگر است. به همین جهت این موارد را در دو جدول جداگانه عرضه میکنیم:
جدول اول. مواردی که کلمات هر سه متن متفاوت از یکدیگر اما بسیار به هم شبیهاند.
| ١ | فإن کثرة الإطراء ... تدنی من العزة | فإن کثرة الإطراء ... تدنی من الغرة | فإن کثرة الإطراء ... تدنی إلی العزة |
| ٢ | ... ما یزیل علته | ... ما یزیح علته | ... ما یریح علته |
| ٣ | أقل فی المطامع إشراقا | أقل فی المطامع إشرافا | أقل فی المطامع إسرافا |
| ٤ | ... من إجمامک لهم | ... من الجمام | ... من إجماحک لهم |
| ٥ | فإن الرجال یتعرضون لفراسات الولاة بتصنعهم | فإن الرجال یعرفون فراسات الولاة بتصنعهم | فإن الرجال یتعرفون لفراسات الولاة بتصنعهم |