علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨ - گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث
اگر از او اطاعت كنید، هدایت خواهید شد.
و نیز:
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ءَامِنُوا بِرَسُولِهِ یُؤْتِكُمْ كِفْلَیْنِ مِن رَّحْمَتِهِ وَ یَجْعَل لَّكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ؛[١]
ای كسانی كه ایمان آورده اید، تقوای الهی پیشه كنید و به رسولش ایمان بیاورید تا دو سهم از رحمتش به شما ببخشد و برای شما نوری قرار دهد كه با آن (در میان مردم و در مسیر زندگی خود) راه بروید.
با اندكی تأمل، معلوم میشود كه مقصود از نوری كه حاصل ایمان و تقواست، نور هدایت خاصّ الهی است.
گفتنی است، همه آیات و روایاتی كه ایمان، اخلاص، خشیت الهی، و به طور كلی عقاید، اخلاق و اعمال نیكو را زمینهساز نورانیت قلب و الهامات غیبی میدانند،[٢] به این نوع هدایت اشاره دارند.
چگونگی هدایت ویژه قلبی نیز در روایات متعددی _ كه در منابع روایی شیعه و سنّی نقل شده _ آمده است؛ مانند آن چه از پیامبر٦ روایت شده كه فرمود:
ما مِن عَبدٍ إلاّ فی وَجهِهِ عَینانِ یُبصِرُ بِهِما أمرَ الدُّنیا، و عَینانِ فی قَلبِهِ یُبصِرُ بِهِما أمرَ الآخِرَةِ، فَإِذا أرادَ اللّهُ بِعَبدٍ خَیراً فَتَحَ عَینَیهِ الَّتی فی قَلبِهِ، فَأَبصَرَ بِهِما ما وُعِدَ بِالغَیبِ و مِمّا غیبَ، فَآمَنَ الغَیبَ بِالغَیبِ؛[٣]
هیچ بندهای نیست، مگر آن كه در چهرهاش دو چشم است كه كار دنیا را با آنها مینگرد و دو چشم در دلش هست كه كار آخرت را با آنها میبیند. پس هرگاه خداوند، خیر بندهای را بخواهد، دو چشم دلش را میگشاید تا وعدههای غیبی و نهان را با آن دو ببیند و به [دیده] نهان در نهان[ِ دل] ایمان آورد.
مشابه این روایت در منابع شیعه نیز، از امام زین العابدین٧ نقل شده است.[٤]
در بالاترین درجات این نوع هدایت، كمّلین از اهل ایمان میتوانند با فرشتگان
ارتباط برقرار كنند؛ چنان كه ابوبصیر از امام صادق٧ نقل كرده كه سلمان به این درجه،
[١]. سورهحدید،آیه٢٨.
[٢]. ر.ک: دانشنامه عقاید اسلامی،ج٢ بخشششم،فصلچهارمخاستگاهالهام.
[٣]. الفردوس،ج٤،ص١٤،ح٦٠٤٠ ازمعاذبنجبل؛كنزالعمّال،ج٢،ص٤٢،ح٣٠٤٣.
[٤]. ر.ک: دانش نامه عقاید اسلامی،ج٢،ص٤٣٤،ح١٧١٥.