در دعای روز سه شنبه، منسوب به امام زین العابدین٧، در اولین بند حضرت پس از حمد و ثنای پروردگار از خدا می‌خواهد که او را از شر نفس عماره حفظ کند، و آن گاه در مقام تعلیل آیه ٥٤ سوره یوسف را اقتباس می‌کند تا مبرهن سازد که علت پناه بردن از شر نفس به خدا آن است که نفس به بدی و سرپیچی از فرامین حق امر می‌کند و بدین شکل، برای آیه‌ای که از زبان زلیخا در قرآن آمده است، مصداق جدید قرار می‌دهد و می‌فرماید:

الحمد لله، و الحمد حقه كما یستحقه حمداً کثیراً، و اعوذ به من شر نفسی ‌ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّی.[٢]

در همین دعا، در بندی دیگر، سه درخواست مطرح می‌کند و در پی هر درخواست، بخشی از یک آیه را به گونه حلی اقتباس کرده و دلیل آن درخواست قرار می‌دهد. حضرت٧ از خدا می‌خواهد که او را در زمره لشکر، حزب و اولیای خودش قراردهد و هر یک از این درخواست‌ها را با استناد آیه‌ای از قرآن مبرهن می‌سازد، می‌فرماید:

اللهم اجعلنی من جندک فان جندک هم الغالبون،[٣] و اجعلنی من حزبک فان حزبک هم المفلحون،[٤] و اجعلنی من اولیآئک فان اولیآءک لا خوف علیهم و لا هم یحزنون[٥].‌[٦]

٧. تحمید و تبیین سیمای مشرکان و رد عقاید آنان

در دعایی منسوب به حضرت سجاد٧ در مقام وداع ماه مبارک رمضان،[٧] چند آیه را در مقام حمد اقتباس کرده است و در پی آن، به تناسب مضمون آیه، به شرح و تبیین سیمای منحرفان و مشرکان پرداخته، آنان را دروغ‌گو و افتراپرداز می‌خواند و سپس با استفاده از آیات دیگر قرآن، ضمن تکمیل صفات آنان و تبیین سیمای انحرافیشان، عقاید مشرکانه آنان را مردود می‌شمارد، می‌فرماید:

[١]. سورهآلعمران،آیه١٩٤-١٩٣.

[٢]. سورهبقره،آیه٢٨٦.

[٣]. سوره ‌بقره،آیه٢٠١.

[٤]. الصحیفة الفاطمیة الجامعة،دعای ٣٧،ص٦٨.

[٥]. سورهاسراء،آیه١١١.

[٦]. سورهانبیاء،آیه٢٢.

[٧]. مهج الدعوات،ص١٨١؛مفاتیح الجنان،اعمالروزعرفه.