١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٩ - گونهشناسی هدایت الهی در قرآن و حدیث

رسیده بود.

كانَ سَلمانُ مُحَدَّثاً. قُلتُ: فَما آیَةُ المُحَدَّثِ ؟ قالَ: یَأتیهِ مَلَكٌ، فَیَنكُتُ فی قَلبِهِ كَیتَ
و كَیتَ؛[١]

«سلمان هم محدَّث بود». گفتم: نشانه محدَّث چیست؟ فرمود: «فرشته‌ای نزد او می‌آید و به دلش چنین و چنان الهام می‌كند».

ظاهراً مقصود از رازگویی خداوند سبحان و گفت و گوی او با اندیشه و عقلِ اهل ذكر _ كه در یكی از خطبه‌های نهج البلاغه آمده _ نیز همان هدایت ویژه قلبی است كه در بالاترین مراتب یقین انسان به آن دست می‌یابد. متن كلام امام این است:

و ما بَرِحَ للّه‌ِِ _ عَزَّت آلاؤُهُ _ فِی البُرهَةِ بَعدَ البُرهَةِ، و فی أَزمانِ الفَتَراتِ، عِبادٌ ناجاهُم فی فِكرِهِم، و كَلَّمَهُم فی ذاتِ عُقولِهِم، فَاستَصبَحوا بِنورِ یَقَظَةٍ فِی الأَبصارِ وَ الأَسمـاعِ وَ الأَفئِدَةِ، یُذَكِّرونَ بِأیّامِ اللّه‌ِ، و یُخَوِّفونَ مَقامَهُ، بِمَنزِلَةِ الأَدِلَّةِ فِی الفَلَواتِ، مَن أَخَذَ القَصدَ حَمِدوا إِلَیهِ طَریقَهُ و بَشَّروهُ بِالنَّجاةِ، و مَن أَخَذَ یَمیناً و شِمـالاً ذَمّوا إِلَیهِ الطَّریقَ و حَذَّروهُ مِنَ الهَلَكَةِ، و كانوا كَذلِکَ مَصابیحَ تِلکَ الظُّلُماتِ، و أَدِلَّةَ تِلکَ الشُّبُهاتِ؛[٢]

همواره خدا را _ كه نعمت‌هایش گران‌قدر است _ در روزگاری پس از روزگاری، و در روزگارانی كه پیامبری نبوده، بندگانی هست كه با آنان در فكر و اندیشه‌شان راز می‌گوید و در خِردهایشان با ایشان سخن می‌گوید و آنها به نور بیداری‌ای كه در گوش‌ها و چشم‌ها و دل‌هایشان هست، چراغ هدایت را روشن می‌كنند، روزهای خدا را [به مردم] یادآور می‌شوند و آنان را از مقام خدا، بیم می‌دهند. اینان، همانند راهنمایان در بیابان‌ها هستند. هر كه از راه میانه برود، راهش را بستانید و او را به رهایی مژده دهند و هر كه به راه راست یا چپ برود، راهش را نكوهش كنند و از هلاكت برحذر دارند، و این چنین، چراغ‌های آن تاریكی‌ها هستند و راهنمایان در آن شبهه‌ها.

در این جا اشاره به دو نكته ضروری است:

١ . وصول به بالاترین مراتب هدایت ویژه الهی كه پیش‌تر بدان اشاره شد، به اهل بیت عصمت: و پیروان خاص آنان، مانند سلمان، اختصاص دارد.


[١].الأمالی للطوسی،ص٤٠٧،ح٩١٤؛رجال الكشّی،ج١،ص٦٤،ح٣٦ مانندآن؛مختصر بصائر الدرجات،ص١١٣؛الخرائج و الجرائح،ج٢،ص٨٣٠،ح٤٦،درایندوکتابعبارت «وكانسلمانمحدّثاً» وجودندارد؛بصائر الدرجات،ص٣٢٢ ح٤؛بحار الأنوار،ج٢٢،ص٣٢٧،ح٣١.

[٢]. ‌نهج البلاغة،خطبه٢٢٢؛بحار الأنوار،ج٦٩،ص٣٢٥،ح٣٩.