١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٩٧ - نقش بلخ در نشرحدیث شیعه

سلمی،[١] محمد بن إسماعیل ترمذی،[٢] محمد بن حسن بلخی[٣]( زنده در ٢٢٦ ق)، مقاتل بن سلیمان.[٤]

شاگردان سنی امامان از بلخ

چند تن از شاگردان و راویان مستقیم اهل‌بیت‰ نیز از اهل سنت بلخ هستند:

مقاتل بن سلیمان خراسانی بلخی[٥] از شاگردان امام باقر† و امام صادق†٧ و افرادی همچون ابراهیم بن ادهم،[٦] سلم بن سالم بلخی[٧](م١٩٦ق)، عمر بن هارون بلخی[٨](م١٩٤ق) و مقاتل بن حیان بكری نبطی بلخی[٩](م١٥٠ق) از شاگردان امام صادق† و شقیق بن إبراهیم بلخی[١٠] نیز از راویان امام كاظم† است.

گفتنی است در میان راویان بلخ، فردی به نام أبو عبد الله محمد بن علی بن
خلف عطار كوفی بلخی[١١] حضور دارد كه از راویان پرحدیث است. وی مورد اعتماد
برخی از محدثان متقدم شیعه و سنی بوده است. در شیعه حمیری قمی (م٣٠٠ق)[١٢] شاگرد وی بوده است. صدوق نیز بارها با دو واسطه یا بیشتر[١٣] از او روایت كرده است.
در میان اهل سنت نیز طبرانی با یک واسطه از او روایت كرده است.[١٤] محتوای
روایات او بیان‌گر اعتقادات ویژه شیعی است؛ به عنوان نمونه در روایات او فضایل
بسیار مهمی برای اهل‌بیت، حضرت زهرا،[١٥] امام علی،[١٦] ضرورت عصمت



[١]. دراینموارداومی‌نویسد: «وجدتبخطجبریلبنأحمدالفاریابیفیكتابه» (ر.ك: اختیار معرفة الرجال،ج٢،ص٦١٧،ح٥٨٩ وص٦٩٢،ح٧٤١).

[٢]. الفائق فی رواة و أصحاب الإمام الصادق٧،ج١،ص٣٢.

[٣]. الخصال،ص٤٨٦ - ٤٨٧؛الامالی (شیخمفید)،ص٦٣،ح٩؛الامالی (شیخطوسی)،ص٣١٠،ح٦٢٥ وص٣٨١،ح٨١٨.

[٤]. الخصال،ص٤٧٣،ح٢٨؛فضائل الاشهر الثلاثة،ص١٤٤،ح١٥٨.

[٥]. الأمالی (شیخطوسی)،ص٣٤٧،ح٤١٩.

[٦]. بشارة المصطفی،ص١٧١،ح١٤٠.

[٧]. معانی الأخبار،ص٤١،ح٢.

[٨]. دلائل الامامة،ص٣١٧ – ٣١٨.

[٩]. فضائل الاشهر الثلاثه،ص١٧،ح٢ ونسخهالخصالدرنزدعلامهمجلسی: بحار الانوار،ج٧٢،ص٦٥،ح١.

[١٠]. الخصال،ص٣٤٥،ح١٢.

[١١]. مائة منقبة،ص٣٠.

[١٢]. حلیة الابرار،ج٢،ص١٣٨،ح٢.

[١٣]. الخصال،ص١٦٥،ح٨.

[١٤]. الأمالی(شیخطوسی)،ص٣٨٣ – ٣٨٤،ح٨٣٠.

[١٥]. جمال الاسبوع،ص٩٧.

[١٦]. ألامالی (شیخصدوق)،ص٢٩.