علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٩ - نقش بلخ در نشرحدیث شیعه
اسامی ایشان، افراد مشهور بسیار اندک هستند. سه نفر از آنان از مشایخ اجازهاند: أحمد بن علی بلخی[١] استاد اجازه تلعكبری، أبو محمد شعیب بن محمد بن مقاتل بلخی استاد ابو مفضل شیبانی[٢] و مظفر بن محمد بلخی خراسانی[٣] (م٣٦٧ق)[٤] از راویان و متكلمان مشهور شیعی[٥] و از شاگردانِ دستپرورده متكلم نامور ابوسهل نوبختی (شاگرد امام حسن عسكری)[٦] و از مشایخ شیخ مفید.[٧]
ب. خُتَّل: تنها یک راوی؛ ابراهیم بن محمد ختلی، شاگرد سعد بن عبد الله قمی و علی بن حسن بن فضال[٨]و استاد ابوعمرو كشی.[٩]
ج. غزنة: تنها یک راوی؛ عبد الله بن حسین بن محمد غزنوی.[١٠]
د. ترمذ: نام چهار راوی ترمذی در اسناد كتابهای صدوق و طوسی مربوط به این دوران دیده میشود. این راویان عبارتاند از: صالح بن سعید ترمذی،[١١] صالح بن عبدالله ترمذی،[١٢] محمد بن مصعب بن قاسم سلمی[١٣] و محمد بن اسماعیل ترمذی.[١٤]
هـ . جوزجان: دو راوی در متون شیعی مربوط به این دوران جوزجان هستند. نام ایشان در اسناد صدوق[١٥] و طوسی[١٦] آمده است.
سده پنجم هجری
سده پنجم دوران افول حضور محدثان شیعه در بلخ است. تنها نام نُه تن از راویان
[١]. مستدركات علم رجال الحدیث،ج٨،ص٦٧ – ٦٨،ش٧.
[٢]. رجال النجاشی،ص٤٥٥،ش١٢٣٤.
[٣]. الفهرست،ص٥٣٩،ش٨٨١ وص٥٤٣،ش٨٩٤؛رجال النجاشی،ص٤٥٥،ش١٢٣٤؛رجال الطوسی،ص٣٦٢،ش٥٣٧١.
[٤]. رجال الطوسی،ص٤٥٢،ش٦٤٢٥.
[٥]. الفهرست،ص٥٢٨،ش٨٤٩؛رجال النجاشی،ص٤٥٨،ش١٢٤٩.
[٦]. اختیار معرفة الرجال،ج١،ص٤٩٨،ش٩٥٦.
[٧]. كمال الدین و تمام النعمة،ص٣٣٠.
[٨]. همان،ص٤١٣،ح١٤.
[٩]. مستدركات علم رجال الحدیث،ج٧،ص٢٩٤،ش١٤٣٣١.
[١٠]. لسان المیزان،ج٢،ص٩٤- ٩٥،ش٣٠٠.
[١١]. رجال الطوسی،ص٤١٨،ش٦٠٤٢.
[١٢]. عیون أخبار الرضا٧،ج١،ص٧٤،ح٣١٧؛رجال النجاشی،ص١٦٢،ش٤٢٩.
[١٣]. رجال الطوسی،ص٤١٢،ش٨٦٩٥.
[١٤]. اقبال الاعمال،ج١،ص٤٥.
[١٥]. معالم العلماء،ص١٥٩،ش٨٣٨.
[١٦]. رجال النجاشی،ص٤٢٢.