علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠٠ - اقتباس؛ گونهای از تجلی قرآن در نیایش معصومان
أصابتهم مصیبة قالوا إنا لله و إنا إلیه راجعون،[١]...
در ادامه این دعا امام٧ حداقل سی آیه دیگر را بر شیوه پیشگفته اقتباس كرده، صورتگری خویش از سیمای انسان كامل را كامل میكند.[٢] به راستی این دعا تجلی گاه درخشانی از شخصیت قرآنی آن امام همام است.
٣. مناجات و تفسیر
در دعای معروف صباح در مقام مناجات و شمردن نعمتهای الهی و مظاهر قدرت پروردگار دو آیه را به صورت حلی اقتباس کرده است، میفرماید:
و انهرت المیاه من الصم الصیاخید عذباً و اجاجاً و انزلت من المعصرات ماء ثجاجاً،[٣] و جعلت الشمس و القمر للبریة سراجاً وهاجاً[٤]، من غیر ان تمارس فیما ابتدأت به لغوباً و لا علاجاً.[٥]
در این دعا، مراد از «سراج وهاج» مشخص شده كه خورشید و ماه است.
٤. جری و تطبیق
در دعایی منسوب به حضرت زهرا ٣، در تعقیب نماز عشا، حضرت با تسبیح و تحمید خدا و ذکر صفات جمال و جلال شروع میکند. سپس در قالب مناجات، مطالب متعددی را از خداوند درخواست میکند، و آن گاه که دعایش به نقطه اوج خودش میرسد، با اقرار به این که خدا در هر مشکلی بهترین پناه و برترین وکیل است، به دعای خودش جهتی قرآنی میدهد و با اقتباس نه آیه قرآن، طراوتی خاص به دعا بخشیده و حاجات خودش را از لسان آیات مطرح میکند. این آیات گرچه از لسان بعضی از پیامبران گذشته و صالحان و یا غیر صالحان گفته شده، صدیقه طاهره مفاد آنها را از مصادیق قبلیاش (که انسانهای قبل از او و خواهشهای آنها بوده) به مصادیق جدید (خودش و خواستهایش) انصراف میدهد و با این تطبیق جانی تازه به آیات بخشیده، آنها را در زمان
[١]. سورهبقره،آیه٥.
[٢]. سورهانعام،آیه٨٢.
[٣]. سورهبقره،آیه٣٧.
[٤]. سورهنمل،آیه٣؛سورهلقمان،آیه٤؛سورهمائده،آیه٥٥.
[٥]. سورهبقره،آیه٤٥.