١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٠ - کارکردهای تطبیق در احادیث تفسیری

گفت: «و إنّ العامّة یقولون: عملها فی خمسمأة عام؛ اما عامّه می‌گویند که ساخت آن پانصد سال طول کشید».

امام پاسخ داد:

کلا، کیف؟ و الله یقول: «وَ وَحْیِنا»؛[١]

هرگز! چگونه چنین چیزی ممکن است؛ در حالی که خداوند در این باره به نوح فرمود: «کشتی را با وحی ما بساز».

گویا منظور امام این است که کلمه «وحینا» نشان می‌دهد که ساخته شدن در مدت پانصد سال، با این همه تأخیر، مناسب با کلمۀ «وحینا» نیست. مراد امام از «وَ وَحْیِنا»
آیه ٣٦ سوره هود است که خداوند در آن آیه به نوح ساختن کشتی را فرمان می‌دهد
و می‌فرماید:

وَ اصْنَعِ الْفُلْکَ بِأَعْیُنِنا وَ وَحْیِنا.

ج . نقد تعریضی و تلویحی

گاهی اهل بیت:، بدون اشاره مستقیم به نظر تفسیری دیگران، تفسیر صحیح آیات را با نگاه تصحیح و ترمیم بیان می‌کردند که این نوع از روایات تفسیری شمارگان زیادی را به خود اختصاص داده است؛ از جمله روایت سفیان بن عیینه از امام صادق٧ در بار‌ه تفسیر «لِیَبْلُوَكُمْ أَیُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً» است که امام٧ در پاسخ می‌فرماید:

لیس یعنی اکثرکم عملاً، و لکن أصوبکم عملاً و انما الاصابة خشیة الله و النیّة الصادقة و الحسنة؛[٢]

منظور از «أحسن عملاً»، نه یعنی عمل بیشتر، بلکه مراد عمل بهتر است و عمل بهتر، خشیت از خدا، و نیّت صادقه و حسنه است.

کوتاه سخن آن که تعداد زیادی از روایات تفسیری امامان معصوم، به صورت محسوسی، ناظر بر روایات تفسیری دیگران است. طبیعی است که در این گونه روایات، آشنایی و شناخت روایات دیگران می‌تواند در فهم ژرف‌تر روایات معصومان ایفای نقش کند و اشاره‌های عیان و نهان موضوع را بیشتر آشکار سازد؛ حتی گاهی ممکن است پس از شناخت روایات تفسیری دیگران، فهم ما از حدیث معصوم تغییر کند.


[١] . سورهتحریم،آیه٦٦ .

[٢] . نور الثقلین،ج١،ص١٠٩.