١. حفظ افراد شیعه و نیز اجتماع شیعیان از خطرات؛ یکی از اسباب مهم در کتمان حکم واقعی _ که در روایات و کلمات بسیاری از علما به آن اشاره شده است _[٢] حفظ شیعیان از خطرات گوناگونی که از ناحیه مخالفان و حکومت‌ها ‌متوجه آنان بوده است. توجه به شرایط زمان ائمه: و موقعیت شیعیان ما را به اهمیت این مورد آگاه می‌سازد.‌

٢. حفظ موقعیت علمی امام٧ نزد اهل سنت؛ گاه ائمه: در پاسخ به سائلی که از اهل سنت بوده است،‌ پاسخی مطابق با مذهب آنان داده‌اند و گاه در جلسه‌ای که امام٧ صحبت می‌کردند، افرادی از اهل سنت حضور داشته‌اند و حضرت پاسخ را به تاخیر انداخته‌اند و یا امام٧، با توجه به حضور آنها، طبق نظر آنها ‌سخن گفته‌اند. در این زمینه شواهدی در بین روایات رسیده است.[٣]

٣. رعایت شرایط خاص سیاسی و حکومتی؛ در تعابیر روایات، گاه دلیل مخفی نمودن حکم واقعی توسط امامان معصوم: شرایط خاص آن زمان بیان شده و تقیه از حکومت بدین سبب مورد تأکید واقع شده است.[٤]

٤. پرهیز از منتسب شدن به غلات و منحرفان؛ گاه معصومان: در جمعی قرار می‌گرفتند که برخی از غلات آن جا حضور داشتند و به واسطه حضور آنان، حکم کتمان می‌شد. غلات کسانی بودند که به واسطه انحراف فکری و عدم اهتمام به احکام شرعی، نسبت الوهیت و یا نبوت به ائمه می‌دادند. و امام٧ به واسطه عدم تقویت فکر غلط آنان و عدم انتساب به این فکر انحرافی،‌ واقعیات را چه بسا مطرح نمی‌کردند. مغیرة بن سعید و ابو الخطاب از این افراد بودند که بارها مورد انکار و لعن ائمه: قرار گرفتند.‌[٥]

[١]. المفردات فی غریب القرآن،مادهوقی.

[٢]. مجمع البحرین،ج٤،ص٥٤١.‌

[٣]. لسان العرب،ج١٥،ص٤٩.‌

[٤]. ‌تصحیح اعتقادات الامامیه،ص١٣٦.

[٥]. ‌مجمع البیان،ج٢،ص٢٧٢.