علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٧ - نقش بلخ در نشرحدیث شیعه
تعداد مجموع راویان این دوران افزون بر سی و چهار نفر است:
الف. بلخ: نام بیست و شش راوی بلخی در سده سوم به چشم میخورد. برخی از این راویان، افتخار شاگردی معصومان را داشتهاند:
شاگردان امام صادق٧: ابو حذیفة اسحاق بن بشیر كاهلی، بلخی الاصل[١] (م٢٠٦ ق_ بخارا).[٢]
شاگرد امام كاظم٧: مقاتل بن مقاتل بلخی.[٣]
شاگردان امام رضا٧: محمد بن ابی یعقوب بلخی،[٤] محمد بن خالد بلخی (غلام امام رضا٧ و راوی روایات ایشان)،[٥] مقاتل بن مقاتل بلخی،[٦] یحیی بن سعید بلخی.[٧]
شاگرد امام هادی٧: محمد بن اسماعیل بلخی.[٨]
شاگردان امام حسن عسكری٧: ابو سهل بلخی،[٩] محمد بن عبد العزیز بلخی؛[١٠] كه هر دو شاهد كرامتی از آن حضرت بودهاند.
در دوره غیبت صغرا نیز دو تن از بلخیان در شمار راویان بلخ بودهاند: نخست، أبو عبد الله بلخی است كه با حسین بن روح، نایب سوم امام عصر٤ و احمد بن اسحاق مرتبط بوده[١١] و سپس نصر بن صباح أبو القاسم بلخی است كه از افراد مورد اعتماد ناحیه مقدسه به شمار میرفته است.[١٢]
ب. بامیان: تنها راوی شیعه این دیار ابو هارون سُنجی[١٣] است. ابو هارون، از اهالی سُنْج (قریهای از توابع بامیان) و استاد حدیثِ عبیس بن هشام، از اصحاب امام رضا٧، است.[١٤]
[١]. رجال الطوسی،ص٣٣٨.
[٢]. دلائل الامامة،ص٣١٧ – ٣١٨.
[٣]. الكامل فی التاریخ،ج٦،ص٢٣٧.
[٤]. الاعلام،ج٣،ص١٧١.
[٥]. دلائل الامامة،ص٣١٧ – ٣١٨.
[٦]. رجال الطوسی،ص١١٩،ش١٣.
[٧]. همان،ص١٤٨،ش٥ وص٣١٧،ش١.
[٨]. همان،ص٣١٨،ش٤٧٤٠.
[٩]. رجال النجاشی،ص٤٣٤، ١١٦٥؛اختیار معرفة الرجال،ج٢،ص٥٦٥،ش٥٠١.
[١٠]. رجال النجاشی،ص٤٣٤،ش١١٦٥.
[١١]. الفائق فی رواة و أصحاب الإمام الصادق٧،ج٣،ص٤٢٣.
[١٢]. بدنبیسرشرانیزدردروازهورودیشهرجوزجان،بهصلیبكشاندند (مقاتل الطالبیین،ص١٠٧).
[١٣]. رجال النجاشی،ص٧٢،ش١٧١؛رجال الطوسی،ص١٦٢،ش١٨٣٣.
[١٤]. الفائق فی رواة و أصحاب الإمام الصادق٧،ج١،ص١٣٤.