و الحمد لله رب العالمین علی کل حال و «الْحَمْدُ لِلهِ الَّذی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذینَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ»[١] کذب العادلون بالله، و المفترون علی الله الکذب و المدعون غیره الهاً، قد ضلوا ضلالاً بعیداً، و خسروا خسراناً مبیناً، و قالوا قولاً عظیماً «مَا اتَّخَذَ اللهُ مِنْ وَلَدٍ وَ ما كانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلی‌ بَعْضٍ سُبْحانَ اللهِ عَمَّا یَصِفُون»[٢] الحمد لله الذی هدانا لدینه الذی لا یقبل عملا الا باذنه و لا یغفر ذنباً الا لاهله.[٣]

٨. تحذیر، ترسیم چهره انسان در قیامت

در بندی از دعای ابوحمزه ثمالی، امام زین العابدین٧، به تصویر محشر پرداخته و می‌فرماید:

آن گاه که انسان با کوله بار سنگینی از گناهان سر از قبر بر می‌دارد، حیران و سرگردان و وحشت زده به هر سو می‌نگرد تا مگر آشنایی بیابد و از او کمک بخواهد، ولی دریغ و افسوس که احدی از او دستگیری نمی‌کند و هر کس سرگرم مشکلات خود است؛ بعضی شادمان و بعضی در اوج گرفتاری با چهره‌های به غایت غم گرفته.

حضرت برای ترسیم بخشی از این منظره هول انگیز از قرآن استمداد کرده و در تصویرگری این صحنه آیاتی را اقتباس کرده است، می‌فرماید:

ابکی لخروجی من قبری عریاناً ذلیلاً، حاملاً ثقلی علی ظهری، انظر مرة عن یمینی،
و مرة عن شمالی اذ الخلائق فی شان غیر شانی «لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ یَوْمَئِذٍ شَأْنٌ
یُغْنیهِ؛ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ؛ ضاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ؛ وَ وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ عَلَیْها غَبَرَة؛ تَرْهَقُها قَتَرَةٌ»[٤] و ذلة.[٥]

٩. استناد

در دعایی منسوب به حضرت باقر٧ به هنگام عزم سفر، می‌فرماید:

خدایا قطع امید از همه کس و فقط در پناه تو سفر را آغاز می‌کنم، فقط بر تو تکلیف دارم و چاره‌ام فقط توکل بر توست که در پی روزی می‌روم، خدایا تو

[١]. سوره ‌یوسف،آیه٥٣.

[٢]. سورهصافات،آیه١١٧و ١٧٤.

[٣]. سورهمجادله،آیه٢٢.

[٤]. سورهیونس،آیه٦٢.

[٥]. الصحیفه السجادیه الجامعه،دعای ٢٤٠،ص٥٤٧-٥٤٨؛البلد الامین،ص١٢٣؛مصباح الكفعمی،ص١١٨.