علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠٥ - اقتباس؛ گونهای از تجلی قرآن در نیایش معصومان
أنهم فی الآخرة هم الأخسرون، و جعلنا من بین أیدیهم سداً و من خلفهم سداً فأغشیناهم فهم لا یبصرون.
١١. استناد، جری و تطبیق، استخراج بطن
در دعایی منسوب به امام کاظم٧ تحت عنوان دعای «احتراز»، در بندی در قالب مناجات، از شر دشمنان به خدا پناه میبرد و آن گاه مستند کلام خودش در این دعا را چهار آیه شریفه قرار میدهد که همگی اشاره به مواردی دارد که خدا بندگان صالح را در هنگام خوف از دشمنان و گرفتاری نجات داده است. امام با تطبیق آن آیات بر مصادیق جدید (خودش و دشمنان خودش) به جای پیامبران و بندگان صالح گذشته و دشمنانشان از مبنای جری و تطبیق استفاده کرده و به مقتضای مفهوم عامیکه از این جزئیات به دست میآید، آیه را مستند دعای خویش ساخته، از خدا میخواهد او را از شر دشمنان حفظ کند، میفرماید:
اللهم بک أعوذ [و بک ألوذ] و بک أصول، و إیاک أعبد و إیاک أستعین،[١] و علیک أتوكل و أدرء بک فی نحر أعدائی، و أستعین بک علیهم، و أستكفیكهم فاكفنیهم بما شئت وكیف شئت، و مما شئت، بحولک و قوتک، إِنَّکَ عَلی كُلِّ شَیْءٍ قَدیر؛[٢] فَسَیَكْفیكَهُمُ اللهُ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیم؛[٣] قالَ سَنَشُدُّ عَضُدَکَ بِأَخیکَ وَ نَجْعَلُ لَكُما سُلْطاناً فَلا یَصِلُونَ إِلَیْكُما بِآیاتِنا أَنْتُما وَ مَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغالِبُونَ؛[٤] لا تَخافا إِنَّنی مَعَكُما أَسْمَـعُ وَ أَری؛[٥] قالَ اخْسَؤُا فیها وَ لا تُكَلِّمُون؛[٦] أخذت بسمع من یطالبنی بالسوء بسمع الله و بصره و قوته بقوة الله و حبله المتین، و سلطانه المبین فلیس لهم علیها سلطان و لا سبیل إن شاء الله، وَ جَعَلْنا مِنْ بَیْنِ أَیْدیهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْناهُمْ فَهُمْ لا یُبْصِرُون[٧].[٨]
١٢. توصیف پیامبر و اهل بیت
امام رضا٧ در دعایی به مقصود طلب فرج به اسمای حسنای الهی متوسل میشود و
[١]. سورهمؤمنون،آیه٩١.
[٢]. صحیفه جامعه،دعای١٤٣،ص٣٠١؛اقبال الاعمال،ص٢٤٣.
[٣]. سورهعبس،آیه٤٠-٣٧.
[٤]. صحیفه جامعه،دعای١١٦،ص٢٢٦؛مصباح المتهجد،ص٤٠١؛مصباح الكفعمی، ٥٨٨؛البلد الامین،ص٢٠٥.
[٥]. سورهرعد،آیه٣٩.
[٦]. الصحیفه الباقریة الجامعه،دعای٢١٠،ص١٠٣.
[٧]. سورهفاتحه،آیه٥.
[٨]. سورهآلعمران،آیه٢٦؛سورهتحریم،آیه٨.