علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٥٣ - نقد و باز خوانی نظریه پالایش منابع حدیثی معتبر از روایات تقیهای
نگاه کن؛ از بین آن دو، خبر موافق با عامه را رها کن و خبر مخالف آنها را بگیر.
و نیز برخی روایات دیگر.[١]
آیة الله سیستانی میگوید:
رجوع به این دسته از اخبار، با چشم پوشی از ابهامات سندی برخی چون مرفوعه زراره، بر وجود اخباری که به عنوان تقیه صادر شده، در کتب احادیث فعلی ما، دلالت ندارد.
دوم. اخباری که دستور به اخذ مخالف اهل سنت میدهد با این تعلیل که رشد
در مخالفت با آنان است؛ مانند: مقبوله عمر بن حنظله که حضرت٧ در ضمن آن
چنین فرمودند:
...ینظر فما وافق حکمه حکم الکتاب و السنة و خالف العامة، فیوخذ به... ماخالف العامه ففیه الرشاد...؛[٢]
نظر شود آن خبری که حکم آن با حکم قرآن کریم و سنت موافق است و نیز مخالف اهل سنت است اخذ میشود... زیرا آن چه که مخالف اهل سنت باشد، در او رشد است...
در مراد از کلمه «رشد» گفته شده گاه این کلمه مقابل «شر» میآید و گاه در قبال «غی» که فرض اول به معنای خیر و صلاح است و در فرض دوم، به معنای هدایت و رسیدن
به حق است. و ادعا شده که رشد در این حدیث در معنای دوم ظهور دارد و این حدیث
بر وجود اخبار متعارض در عصر امام٧ هم دلالت ندارد، چه رسد به زمان ما؛ زیرا در
سؤال راوی فقط وجود اخبار این چنینی را فرض نموده است و حضرت بر اساس این فرض پاسخ فرمودند.
سوم. اخباری که دستور به اخذ مخالف با اهل سنت را بدون ذکر تعارض روایات دادهاند؛ مانند روایت ابی اسحق که در آن آمده است:
[١]. تهذیب الاحکام،ج١،ص٢١٠: «سألتأباعبدالله٧ عنالتیمم،فضرببكفیهالارضثممسحبهماوجهه،ثمضرببشمالهالارض،فمسحبهامرفقهإلیأطرافالاصابع».
[٢]. الاستبصار،ج١،ص٣١٨: «سألتاباعبدالله٧ عنقولالناسفیالصلاةجماعةحینیقرءفاتحةالکتاب «آمین»،قال٧ مااحسنها». مرحومشیخطوسیمیگوید: اینحدیثبایدبرتقیهحملشود؛زیرااجماعفرقهامامیهبرترکآمینبعدازاتمامسورهحمداست.