علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٩١ - نقش بلخ در نشرحدیث شیعه
یحیی ختم میشود. در سندی یحیی از پدرش زید[١] و زید از امام چهارم، و در سند دیگر یحیی به واسطه امام صادق٧[٢] از آبای گرامیاش، صحیفه را نقل كرده است. از آنجا كه سه راوی اصلی (متوكل و فرزندش عمیر و یحیی بن زید) از كسانی هستند كه در بلخ بودهاند، بنا بر این، به احتمال قوی، این جلسات در بلخ شكل گرفته است.
٢) جلسه احمد بن علی بلخی
شیخ طوسی نام احمد بن علی بلخی را در شمار راویان با واسطه معصومان آورده است. و در توصیف وی گفته است كه او مردی صالح و درستكار است و به تلعكبری اجازه روایت داده است.[٣] هارون بن موسی تلعكبری (م٣٨٥ق) در سفرش به خراسان احتمالاً به بلخ رفته، و از احمد بن علی بلخی اجازه روایت گرفته است.
٣) جلسات اساتید صدوق
جلسه حسن بن علی بن محمد عطار: شیخ صدوق حدیث معروف نبوی «حبب
إلی من دنیاكم النساء و الطیب، و جعل قرة عینی فی الصلاة» را با سند وی از او در بلخ شنیده است.[٤]
جلسه عبد الرحمن بن محمد بن حامد بلخی(م٣٥٥ق): صدوق چند روایت نبوی را در كتابهایش از وی گزارش كرده است.[٥]
٤) جلسه محمد بن علی بن زبیر بلخی
ابو مفضل شیبانی در سفرش به خراسان، در بلخ شاگردی محمد بن علی بن زبیر بلخی کرده است. محمد بن علی برای شیبانی كرامت مشهور امام كاظم را _ که برای شقیق بلخی رخداده بود _ گزارش كرده است.[٦]
از گزارشهای موجود میتوان دریافت محدثان دیگری نیز در این منطقه جلسات حدیثی داشتهاند؛ به عنوان نمونه: نضر بن اصبغ بن منصور بغدادی[٧] و بشر بن محمد بن
[١]. الامالی (شیخطوسی)،ص٤١٦،ح٩٣٧.
[٢]. الخصال،ص١٦٥،ح٨.
[٣]. الامالی (شیخطوسی)،ص٣٨٣،ح٨٣٠.
[٤]. علل الشرائع،ج٢،ص٤٦٧ - ٤٦٨.
[٥]. تهذیب الأحكام،ج٩،ص٢٥٩،ح٧١.
[٦]. شواهد التنزیل،ج١،ص٤٠٨،ح٤٣١؛بشارة المصطفی،ص٢٤٩،ح٤٠وص١٧١،ح١٤٠؛مستدرک الوسائل،ج١٧،ص٣٢،ح٥.
[٧]. الیقین،ص٢٥٩ - ٢٦٠؛المجتنی من دعاء المجتبی،ص٨٨ - ٩٠.