کرده اند، در ما گمان قابل توجهی ایجاد می‌کند که اصل ماجرای ذکر شده در روایات معتبر است. با این حال، وجود راویانی چون مغیرة بن شعبة اعتماد ما را به برخی گزارش‌ها کاهش می‌دهد.

بررسی صحّت انتساب خطبه ٢٢٨ به امام†

یکی دیگر از مباحثی که در باره خطبه ٢٢٨ نهج البلاغه مطرح گردیده و در دوره معاصر نیز به صورت جدّی دنبال شده است، موضوع انتساب این خطبه به امام علی† است. در این میان، «محمد تقی شوشتری»(معاصر) نخستین کسی است که انتساب این خطبه به امام† را زیر سؤال برده و آن را نپذیرفته است. وی با انتقاد از روش سید رضی در اخذ کلمات منسوب به امام†، صدور این کلام از علی† را بعید شمرده و گفته است:

می‌گویم: همانا سخن در اصل این خبر و تحقق نسبت این خطبه به امام† است؛ زیرا سید رضی زمانی که کلام فصیحی را منسوب به امام علی† می‌دید، بدون تدّبر در معنایش آن را می‌پذیرفت؛ هرچند که شواهدی بر خلافش وجود داشته باشد...[١]

هر چند سخن علامه شوشتری در باره نسبت خطبه ٢٢٨ به امام† قابل تأمل است، اما دیدگاه وی در باره سید رضیŠ به هیچ روی پذیرفتنی نیست؛ زیرا گرچه انگیزة اصلی سید رضیŠ در گزینش سخنان امام علی† جلوه‌های فصاحت و بلاغت بوده است، اما این مسأله موجب نگردیده که وی از محتوا و مضمون احادیث نیز غفلت ورزد و به آن توجه ننماید. گواه این مطلب توضیحات عالمانه‌ای است که سید رضیŠ در جای جای نهج البلاغه در باره کلمات امام† ارائه کرده است.[٢]

[١]. ر.ک: الاصابة فی تمییز الصحابة، ج٢، ص٩٦.

[٢]. ر.ک: تهذیب الکمال، ج٣٥، ص١٦٤.