علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٧٠ - بررسی مضمونی روایات مرحومه بودن امت مسلمان
با توجّه به ضبط شیخ صدوق در کتاب عیون اخبار الرّضا [١] و الخصال،[٢] شیخ مفید در کتاب الارشاد،[٣] طبرسی در کتاب اعلام الوری[٤] و سید هاشم بحرانی در کتاب الإنصاف فی النص علی الأئمه:،[٥] ابتدا این روایات در نسخههای الکافی منطبق با عقاید شیعه بوده است و بعد در تجدید نسخه و یا در مواقع دیگر، تصحیف شدهاند.
جابر بن عبد اللَّه انصاری گوید: خدمت فاطمه٣ رسیدم، در برابرش لوحی بود که نامهای اوصیای از فرزندان او در آن بود. من شمردم، دوازده نفر بودند، آخر آنها قائم بود، «ثَلَاثَة مِنْهُمْ مُحَمَّدٌ وَ ثَلَاثَة مِنْهُمْ عَلِی»؛ سه محمد در میان آنها بود و سه علی.[٦] «ثَلَاثَة مِنْهُمْ عَلِی»، یعنی از فرزندان فاطمه سه علی نام بود، نه از همه ائمه٧ که چهار علی نام باشند ظاهر، این است که نسخهنویسان تصحیف کردهاند؛ زیرا در روایت صدوق در کمال الدین و العیون
[١]. الكافی، ج١، ص٥٣١، ح٧ و١٧و ١٨.
[٢]. همان، ج١، ص٥٣١.
[٣]. همان، ج١، ص٥٣٤.
[٤]. الغیبة للطوسی، ص١٣٩؛ الانصاف فی النص علی الائمة، ص٦٥.
[٥]. عیون اخبار الرّضا ٧، ج١، ص٦٠ .
[٦]. الخصال، ج٢، ص٤٨٠، ح٤٩.